Το απόγευμα στην Αθήνα ο Ρούμπιο – Στο επίκεντρο κάθετος διάδρομος και άμυνα
Με μια ατζέντα που ξεπερνά κατά πολύ τα στενά όρια μιας εθιμοτυπικής επίσκεψης φτάνει αργά το βράδυ απόψε στην Αθήνα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Η επίσκεψη, η οποία προετοιμαζόταν και από τις δύο πλευρές εδώ και καιρό, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής περιοδείας του και συνδέεται με τον 6ο Γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος, η ενεργειακή ασφάλεια και οι ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται σε διαρκή αναδιάταξη.
Ο Ρούμπιο θα έχει επαφές με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη την Τετάρτη (7/10) στις 09:00 π.μ., όπου θα ακολουθήσουν δηλώσεις προς τον Τύπο στις 09:30 π.μ., στις 10:00 π.μ. οι δύο Υπουργοί θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδος–ΗΠΑ ενώ στις 19:00 θα συναντήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, καλύπτει πλέον ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο. Από την άμυνα, την ασφάλεια και τις περιφερειακές εξελίξεις έως την ενέργεια, τη ναυτιλία, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Το σημαντικότερο στοιχείο, όμως, είναι ότι αυτή τη φορά ο διάλογος συνοδεύεται από συγκεκριμένα παραδοτέα.
Η ελληνοτουρκική διάσταση της επίσκεψης Ρούμπιο
Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι όσο η χώρα μας καταλαμβάνει όλο και πιο κεντρική θέση στους αμερικανικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς στην περιοχή, τόσο αποκτά και μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος έναντι της Τουρκίας. Ο κ.Μητσοτάκης επισήμανε μάλιστα με νόημα, κατά την περιοδεία του την Παρασκευή στην Πιερία, ότι ο Ρούμπιο έρχεται μόνο στην Αθήνα, χωρίς να επισκεφτεί και την Τουρκία. Ενώ διαχρονικά οι Αμερικανοί αξιωματούχοι στο παρελθόν φρόντιζαν να επισκέπτονται και την Αθήνα και την Άγκυρα, για λόγους ισορροπίας και ίσων αποστάσεων.
Την αισιοδοξία του Μαξιμου για την επισκεψη Ρούμπιο ενισχύει και ότι το State Department έχει συμπεριλάβει την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και την άμυνα, στις βασικές προτεραιότητες του στρατηγικού διαλόγου στην Αθήνα. Κατά τις συνομιλίες επομένως αναμένεται να τεθουν και τα ελληνοτουρκικά και συγκεκριμένα το γεγονός ότι η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα απαιτώντας να της ζητηθεί η άδεια για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (GSI).
Στο καλώδιο μετέχει βέβαια γαλλική εταιρεία, ωστόσο δεδομένου ότι στόχος είναι μελλοντικά η ηλεκτρική διασύνδεση να φτάσει και στο Ισραήλ, αλλά και καθώς ο Ρούμπιο είχε συνυπογράψει ως γερουσιαστής το Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act για τη συνεργασία ΗΠΑ- Ελλάδας- Κύπρου- Ισραήλ, στην Αθήνα ευελπιστούν και σε αμερικανική στήριξη έναντι των τουρκικών απαιτήσεων.
Και τα εξοπλιστικά στο τραπέζι- Τα F35 και η Τουρκία
Σημειωτέον ότι ο κ.Μητσοτάκης κατά τις κοινές δηλώσεις χθες με τον πρόεδρο της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, διαμήνυσε εκ νέου ότι για να ενταχθεί μία τρίτη χώρα (δηλαδή η Τουρκία) στο SAFE “πρέπει να σέβεται τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών της ΕΕ, χωρίς αστερίσκους”. Σημείωσε δε με νόημα ότι: “Καλούμαστε να επιβεβαιώσουμε στην πράξη ότι η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία και η Ελλάδα, είναι μία υπόθεση κοινή.”
Η άμυνα και τα εξοπλιστικά θα βρεθούν άλλωστε στο τραπέζι των συζητήσεων με Ρούμπιο. Μεταξύ άλλων, η προμήθεια των F35 από τη χώρα μας και εμμέσως το ζήτημα της (μη) πώλησης τους στην Τουρκία. Το Ελληνοαμερικανικό Ινστιτούτο (ΑΗΙ) έστειλε μάλιστα επιστολή στον Αμερικανό ΥΠΕΞ ενόψει της επίσκεψης του στην Αθήνα, ζητώντας από την αμερικανική κυβέρηση να μην επιτρέψει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F35 και να απορρίψει κινήσεις που θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη νόμιμη ανάπτυξη ενεργειακών έργων ή να αμφισβητήσουν την κυριαρχία συμμάχων των ΗΠΑ.
Τον κ.Ρούμπιο θα υποδεχθεί την Τετάρτη στο υπουργείο Εξωτερικών ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Οι ΥΠΕΞ της Ελλάδας και των ΗΠΑ θα έχουν διμερή συνάντηση, θα προβούν ακολούθως σε δηλώσεις Τύπου και στη συνέχεια θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδος–ΗΠΑ. Θα ακολουθήσει η πρώτη συνεδρία του Στρατηγικού Διαλόγου σε σύνθεση ολομέλειας. Και στις επτά το απόγευμα ο κ.Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ θα μιλήσει επίσης στην Πνύκα.
Το κέντρο της Αθήνας θα μετατραπεί σε φρούριο την Τετάρτη και μέχρι το πρωί της Πέμπτης, με διακοπές κυκλοφορίας σε βασικούς οδικούς άξονες, ενώ η ΕΛΑΣ έχει απαγορεύσει τις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις.