«ADRION»: Νέο δόγμα αμυντικής συνεργασίας σε Αδριατική και Ιόνιο μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας, Αλβανίας, Κροατίας, Μαυροβουνίου και Σλοβενίας

Ένα βήμα προς βαθύτερη και περισσότερο επιχειρησιακή αμυντική συνεργασία επιχειρούν οι έξι χώρες της Πρωτοβουλίας Αδριατικής – Ιονίου (ADRION), βάζοντας πλέον στο τραπέζι ακόμη και την προοπτική δημιουργίας μιας κοινής, πολυεπίπεδης «Αμυντικής Ασπίδας».

Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνεται στην Κοινή Δήλωση που υιοθέτησαν στη Βενετία οι υπουργοί Άμυνας της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας, μαζί με τους ομολόγους του από την Ιταλία, την Αλβανία, την Κροατία, το Μαυροβούνιο και της Σλοβενία, μετά από το πέρας της σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό πλοίο του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού «Amerigo Vespucci».

Το ενδιαφέρον της συνόδου δεν περιορίζεται στη διακήρυξη περί στενότερης συνεργασίας. Οι έξι χώρες επιχειρούν να μεταφέρουν σταδιακά την ADRION από το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου και της θαλάσσιας συνεργασίας σε ένα ευρύτερο μοντέλο περιφερειακής άμυνας, με κοινές δυνατότητες, διαλειτουργικότητα και ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών.

Η «Ασπίδα» από τη θάλασσα έως το διάστημα

Στο νέο αυτό πλαίσιο εντάσσεται η συζήτηση για μια Αμυντική Ασπίδα, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο δίκτυο, συνδέοντας δυνατότητες στο διάστημα, στην ξηρά και στη θάλασσα μέσα σε μια ενιαία επιχειρησιακή αρχιτεκτονική.

Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν αντιμετωπίζεται μόνο με τους παραδοσιακούς στρατιωτικούς όρους. Η κυβερνοασφάλεια, η προστασία των δικτύων και η ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι σε νέου τύπου επιθέσεις τοποθετούνται στον πυρήνα του σχεδιασμού.

Πρόκειται για κατεύθυνση που συνδέεται και με όσα είχε θέσει στη Σύνοδο ο Νίκος Δένδιας, προτείνοντας τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αμυντικής ασπίδας κατά το πρότυπο της ελληνικής «Ασπίδας του Αχιλλέα», η οποία σχεδιάζεται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».

Είναι ξεκάθαρό ότι πίσω από τη νέα κινητικότητα βρίσκεται και η αλλαγή του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος ασφαλείας. Στην Κοινή Δήλωση των 6 υπουργών, η Αδριατική θάλασσα και το Ιόνιο Πέλαγος αντιμετωπίζονται ως ένας ενιαίος στρατηγικός διάδρομος που συνδέει τη Μεσόγειο, την ηπειρωτική Ευρώπη και τον ευρωατλαντικό χώρο.

Παράλληλα, γίνεται σαφής σύνδεση της ασφάλειας της περιοχής με τη σταθερότητα των Δυτικών Βαλκανίων, με τους έξι υπουργούς να θεωρούν ότι οι δύο παράμετροι δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται χωριστά.

Η συνεργασία τοποθετείται πρωτίστως μέσα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ καταγράφεται ενδιαφέρον και για την ιδέα μιας Continental European Defence Initiative, ως εθελοντικού διακυβερνητικού φόρουμ για στενότερο συντονισμό της άμυνας της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Ταυτόχρονα, οι έξι χώρες επαναβεβαιώνουν ότι η συνεργασία στην Αδριατική και το Ιόνιο στηρίζεται στον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου, με ειδική αναφορά στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).