Στουρνάρας: Η Αθήνα μοχλός ανάπτυξης της οικονομίας, αλλά με πιέσεις σε στέγαση και υποδομές

Τον καθοριστικό ρόλο της Αθήνας στην ελληνική οικονομία, αλλά και τις πιέσεις που δημιουργεί η ισχυρή αναπτυξιακή της πορεία, ανέδειξε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», που διοργανώνει «Το Βήμα» στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο κ. Στουρνάρας παρουσίασε τα βασικά χαρακτηριστικά της οικονομικής δυναμικής της πρωτεύουσας, αλλά και τις προκλήσεις που αυτή δημιουργεί.

Όπως σημείωσε, η Αττική αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο οικονομικό πόλο της χώρας, καθώς παράγει σχεδόν το μισό της εθνικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας. Παράλληλα, έχει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το οποίο ανέρχεται σε σχεδόν 30.000 ευρώ, έναντι περίπου 21.000 ευρώ για το σύνολο της χώρας.

Σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, στην Αττική πραγματοποιείται περίπου το ένα τρίτο των ακαθάριστων εθνικών επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου, ενώ στην περιοχή αντιστοιχεί σχεδόν το 40% της συνολικής απασχόλησης.

Ο κ. Στουρνάρας στάθηκε και στη σύνθεση της οικονομικής δραστηριότητας της πρωτεύουσας, η οποία στηρίζεται σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών. Εμπόριο, μεταφορές, εστίαση, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και διαχείριση ακινήτων αποτελούν βασικούς κρίκους αυτής της δραστηριότητας.

Τι είπε για τον τουρισμό

Ιδιαίτερη θέση στην οικονομία της Αττικής έχει ο τουρισμός. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ανέφερε ότι το 2025 η Αττική ήταν η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα.

Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 125,3% σε σχέση με το 2019, ενώ οι επισκέψεις σημείωσαν άνοδο 63,8%. Την ίδια περίοδο, το μερίδιο της Αττικής στις συνολικές ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκε από 14,7% σε 25,8%.

Όπως επισήμανε ο κ. Στουρνάρας, η τουριστική ανάπτυξη έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην οικονομία της πρωτεύουσας, στηρίζοντας δραστηριότητες που εκτείνονται από τα ξενοδοχεία και την εστίαση έως το εμπόριο, τις μεταφορές, τον πολιτισμό και την αγορά ακινήτων.

Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η ισχυρή ανάπτυξη της Αθήνας δημιουργεί παράλληλα νέες πιέσεις. Η συγκέντρωση πληθυσμού, επιχειρήσεων, επενδύσεων και επισκεπτών αυξάνει τη ζήτηση για κατοικία, μεταφορές, ενέργεια και υποδομές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αγορά ακινήτων. Όπως ανέφερε, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 6,6% το 2025, ενώ στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια άνοδος διαμορφώθηκε στο 5%.

Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η άνοδος των τιμών αντανακλά την επενδυτική δυναμική της Αθήνας, την ίδια στιγμή όμως εντείνει το πρόβλημα της προσιτής κατοικίας, ιδιαίτερα για τους νέους και τα νοικοκυριά χαμηλότερων και μεσαίων εισοδημάτων.

Όπως εξήγησε, το στεγαστικό δεν είναι μόνο κοινωνικό ζήτημα. Όταν το κόστος της κατοικίας αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα, περιορίζεται η κινητικότητα των εργαζομένων, δυσκολεύεται η προσέλκυση προσωπικού από τις επιχειρήσεις και αυξάνεται το κόστος διαβίωσης.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο διοικητής της ΤτΕ αναφέρθηκε και στο κυκλοφοριακό, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις του στην παραγωγικότητα. Οι χαμένες ώρες στις μετακινήσεις, το αυξημένο κόστος και η μεγαλύτερη ενεργειακή κατανάλωση αποτελούν, όπως ανέφερε, επιβαρυντικούς παράγοντες για την οικονομία της πόλης.

Για τις νέες επενδύσεις στις υποδομές

Για την αντιμετώπιση αυτών των πιέσεων, ο κ. Στουρνάρας έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη για έναν νέο κύκλο επενδύσεων στις μητροπολιτικές υποδομές.

Στις προτεραιότητες που ανέδειξε περιλαμβάνονται το μετρό και ο προαστιακός, οι δημόσιες συγκοινωνίες, οι ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, τα αντιπλημμυρικά έργα και το αστικό πράσινο. Παράλληλα, όπως σημείωσε, απαιτούνται παρεμβάσεις που θα αυξήσουν την προσφορά κατοικίας.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος έδωσε, τέλος, στην Αθήνα έναν ευρύτερο ρόλο, πέρα από τα όρια της Αττικής. Όπως ανέφερε, η πρωτεύουσα μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής του παραγωγικού μετασχηματισμού της χώρας, μέσα από περισσότερη καινοτομία, επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και ισχυρότερη σύνδεση με την περιφέρεια.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, είναι η ανάπτυξη της Αθήνας να λειτουργήσει προς όφελος ολόκληρης της χώρας, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας πιο παραγωγικής και εξωστρεφούς ελληνικής οικονομίας.