Βιομηχανία: Εξειδίκευση των μέτρων για το ενεργειακό κόστος

Με συνολικό πακέτο τόσο για τις μικρές όσο και για τις μεγάλες βιομηχανίες απαντά η κυβέρνηση στο αίτημα του κλάδου για έκτακτη στήριξη προς αντιστάθμιση του υψηλού ενεργειακού κόστους που δοκιμάζει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.

Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε εχθές ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, το σχέδιο της κυβέρνησης αφορά σε επιδότηση των βιομηχανιών συνολικού ύψους 95 εκατομμυρίων ευρώ μέσω των ευρωπαϊκών εργαλείων CISAF και METSAF με την περαιτέρω εξειδίκευση του πλαισίου να αναμένεται σήμερα από τα συναρμόδια Υπουργεία.

Σε γενικές γραμμές, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, το ποσό των 95 εκατ. ευρώ καταμερίζεται κατά 2/3 υπέρ των μεγάλων καταναλωτών, δηλαδή ενεργοβόρων βιομηχανιών που λαμβάνουν ήδη ενίσχυση μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης εκπομπών άνθρακα και αναμένεται να δουν πρόσθετη ενίσχυση στα ταμεία τους, με το υπόλοιπο 1/3 να πηγαίνει υπέρ των κλάδων που εξαιρούνται του μηχανισμού αντιστάθμισης χωρίς να έχουν λάβει μέχρι στιγμής κάποια άλλη ανάλογη στήριξη.

Η διάκριση ανάμεσα στις δύο «κατηγορίες» βιομηχανιών διατηρείται και στην περίοδο εφαρμογής του μέτρου με τις εκτός αντιστάθμισης επιχειρήσεις, που αντιπροσωπεύουν κατανάλωση περί την 1,5 TWh, να λαμβάνουν ενίσχυση για το σύνολο του 2026 έναντι των άλλων βιομηχανιών που το μέτρο στήριξης περιορίζεται στο διάστημα Αύγουστος – Δεκέμβριος του 2026.

Έχει γίνει προεργασία με Κομισιόν

Ως γνωστόν, το πακέτο της κυβέρνησης στηρίζεται στη συνδυαστική αξιοποίηση του έκτακτου πλαισίου κρατικών ενισχύσεων CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) που αναβαθμίστηκε με το πλαίσιο METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework). Αξίζει να σημειωθεί ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος, έχει ήδη επικοινωνήσει προς τα αρμόδια όργανα της Κομισιόν την πρόθεση της κυβέρνησης να κάνει χρήση των ευρωπαϊκών εργαλείων χωρίς να προκύπτουν ερωτηματικά ως προς τις λεπτομέρειες του σχήματος.

Μάλιστα, όπως επισημαίνεται σχετικά, το ελληνικό σχήμα προσομοιάζει με ανάλογα σχήματα που έχουν κατατεθεί με τις όποιες διαφορές να περιορίζονται στα επιμέρους χωρίς να αλλάζουν την ουσία. Υπό αυτό το πρίσμα, αν και δεν υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα ως προς την εγκριτική διαδικασία, εντούτοις υπάρχει αισιοδοξία στο ελληνικό επιτελείο ότι θα «τρέξουν» γρήγορα οι απαραίτητες διαβουλεύσεις χωρίς να προκύπτουν προσκόμματα και καθυστερήσεις.

Τι προβλέπουν CISAF και METSAF

Υπενθυμίζεται ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την ανταγωνιστικότητα και την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας (CISAF), το οποίο υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025, προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα μείωσης έως 50% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρισμού, για ποσότητα που δεν υπερβαίνει το 50% της ετήσιας κατανάλωσης της επιλέξιμης επιχείρησης.

Το δε προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) που εγκρίθηκε τον περασμένο Απρίλιο, ήρθε προς ενίσχυση των δυνατοτήτων του CISAF, αυξάνοντας το μέγιστο ποσοστό μείωσης της τιμής στο 70%, χωρίς ωστόσο να αλλάζει το όριο της επιλέξιμης κατανάλωσης.

Οι πρόσθετες ευελιξίες ισχύουν έως 31 Δεκεμβρίου 2026 με το μέτρο να επιτρέπει την ενίσχυση και βιομηχανιών που υπάγονται στο μηχανισμό αντιστάθμισης έμμεσου κόστους CO2. Και στις δύο περιπτώσεις, οι «δικαιούχοι» είναι υποχρεωμένοι να διαθέσουν το 50% της ενίσχυσης/επιδότησης που θα λάβουν σε «πράσινες» επενδύσεις.

Με βάση τα παραπάνω, το σχήμα ξεκινάει με την εφαρμογή του CISAF προς κάλυψη των «μικρών» βιομηχανιών για να ακολουθήσει η εφαρμογή του METSAF από τον Αύγουστο και ύστερα για τις 7 TWh των βιομηχανιών που λαμβάνουν ενίσχυση από τον μηχανισμό αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO2.

Σημειώνεται ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει ότι η τελική τιμή δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα 50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα ή διαφορετικά προσδιορίζει floor price στα 50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα με το πακέτο της κυβέρνησης να μένει να αποδειχθεί σε ποιο βαθμό θα προσεγγίσει αυτά τα επίπεδα.

Σε κάθε περίπτωση, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές, το πακέτο των 95 εκατ. ευρώ καθορίστηκε συνδυαστικά με το βάρος να πέφτει περισσότερο στα δημοσιονομικά περιθώρια και λιγότερο στην βέλτιστη «απάντηση» για την βιομηχανία πράγμα που με την σειρά του σημαίνει ότι δεν πρόκειται να αλλάξει στο τέλος της ημέρας με το όποιο τελικό σενάριο να περιορίζεται υποχρεωτικά στα όρια του συγκεκριμένου budget χωρίς περιθώρια αλλαγών.

ΣΕΒ: Οι 4 «παραλείψεις» της Κομισιόν

Η πρώτη ανάγνωση των μέτρων, κρίνοντας από την ομιλία του Προέδρου του ΣΕΒ Σπύρου Θεοδωρόπουλου στη χθεσινή Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου που ακολούθησε της παρέμβασης του Πρωθυπουργού, κρίνεται με θετικό πρόσημο όπως ανάλογα τοποθετήθηκε και η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ηλεκτρικής Ενέργειας με ανακοίνωσή της (ΕΒΙΚΕΝ). Από την πλευρά του, ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε τις θετικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας σε συνέχεια σχετικών επισημάνσεων του Πρωθυπουργού, υπογραμμίζοντας ωστόσο, την ανάγκη ισχυρότερων παρεμβάσεων υπέρ της βιομηχανίας με το «βάρος» να πέφτει ευρύτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Χωρίς να καταφέρεται ενάντια στην πράσινη μετάβαση, τόνισε ότι ο τρόπος που προωθήθηκε, κατέληξε στην ταχεία αποβιομηχάνιση της Ευρώπης. Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες υποχρεώθηκαν σε περιβαλλοντικές δεσμεύσεις χωρίς κάποια προστασία ή αντιστάθμιση, γεγονός που οδήγησε σε ένα σημαντικό «gap» ανταγωνιστικότητας έναντι άλλων ανταγωνιστικών βιομηχανιών που δεν επιβαρύνονταν από ανάλογες δεσμεύσεις. «Πρέπει να μελετώνται οι αποφάσεις της ΕΕ στην ανταγωνιστικότητα και να λαμβάνονται μέτρα εξισορρόπησης. Δεν είμαστε αντίθετοι στη πράσινη μετάβαση, θεωρούμε ότι μπορεί να συνύπαρξη με την ανταγωνιστικότητα», τόνισε ο ίδιος χαρακτηριστικά.

Από εκεί και πέρα, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ, συμπληρώνοντας την λίστα των άμεσων παρεμβάσεων με 3 επιπλέον σημεία, υπογράμμισε ότι πρέπει να μειωθεί η σημαντική διαφορά του ενεργειακού κόστους της Ευρώπης σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, να επιταχυνθεί δραστικά η υλοποίηση των προτάσεων Ντράγκι και τέταρτον, η Ευρωπαϊκή Ένωση να καταστεί ικανότερη στην αντιμετώπιση μεγάλων κρίσεων όπως η παρούσα όπου και κατέληξε να πληρώνει το «μάρμαρο» της ενεργειακής κρίσης με τον σχετικό λογαριασμό να φτάνει ήδη τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ. «Η ικανότητα κοινής και γρήγορης αντίδρασης θα πρέπει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά», σημείωσε σχετικά.

ΕΒΙΚΕΝ: Έρχεται στο προσκήνιο η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας

Από την πλευρά της η ΕΒΙΚΕΝ, σε σχετική της ανακοίνωση, χαιρετίζει τις ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η πρωτοβουλία της κυβέρνησης επιβεβαιώνει ότι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί πλέον κεντρική προτεραιότητα.

Αναλυτικά ολόκληρη η δήλωση της ΕΒΙΚΕΝ:

Η ΕΒΙΚΕΝ υποδέχεται θετικά την ανακοίνωση του Πρωθυπουργού για τη διάθεση 95 εκατ. ευρώ προς στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας μέσω του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF/METSAF. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί πλέον κεντρική προτεραιότητα. Η πρόσφατη εξαγγελία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για συνέχιση/παράταση των εργαλείων στήριξης της βιομηχανίας δείχνει ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης του υψηλού ενεργειακού κόστους που εξακολουθεί να επιβαρύνει την παραγωγή.

Η ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ότι η Ελλάδα φαίνεται να αξιοποιεί τις δυνατότητες που παρέχει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ακολουθώντας τις πρωτοβουλίες που ήδη εφαρμόζονται σε άλλα κράτη μέλη για τη στήριξη της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.

Αναμένουμε την εξειδίκευση των μέτρων και των όρων εφαρμογής τους, ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους και η δυνατότητα πρόσβασης του συνόλου των επιλέξιμων βιομηχανικών καταναλωτών. Σε κάθε περίπτωση, η ανακοίνωση αποτελεί ένα θετικό πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η μείωση του ενεργειακού κόστους και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της παραγωγής, των επενδύσεων και των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα.