Σχέδιο μεταφοράς κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω του «Κάθετου Διαδρόμου»
Ένα σχέδιο που συνδέει τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Κύπρου με τον «Κάθετο Διάδρομο» και την ευρωπαϊκή αγορά βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το πρώτο φορτίο φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Κρόνος» της κυπριακής ΑΟΖ, αφού μεταφερθεί στην Αίγυπτο και υγροποιηθεί, αναμένεται να φτάσει με πλοίο στην Ελλάδα και να εισαχθεί στο ελληνικό σύστημα, από όπου θα διοχετευθεί μέσω του «Κάθετου Διαδρόμου» προς την Ευρώπη.
Το σχέδιο συζητήθηκε στις επαφές που είχε σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, με τον υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλη Δαμιανό, και τον υπουργό Πετρελαίου και Ορυκτού Πλούτου της Αιγύπτου, Karim Badawi. Οι συναντήσεις έγιναν στο περιθώριο της συνδιάσκεψης του East Mediterranean Gas Forum (EMGF), στην Αθήνα.
Από τον «Κρόνο» στην Ευρώπη
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη σύνδεση του κυπριακού κοιτάσματος «Κρόνος» με τις εγκαταστάσεις του κοιτάσματος Ζορ στην αιγυπτιακή ΑΟΖ, μέσω υποθαλάσσιου αγωγού. Η ολοκλήρωση του αγωγού τοποθετείται χρονικά σε περίπου δύο χρόνια.
Στη συνέχεια, το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται στη μονάδα υγροποίησης στη Δαμιέτη της Αιγύπτου, από όπου θα φορτώνεται σε πλοία με προορισμό την Ελλάδα. Εφόσον προχωρήσει ο σχεδιασμός, το ελληνικό σύστημα θα αποτελέσει σημείο εισόδου για τη μεταφορά του αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές μέσω του «Κάθετου Διαδρόμου».
Κατά την τοποθέτησή του στη συνδιάσκεψη του EMGF, ο Μιχάλης Δαμιανός ανέφερε ότι η ροή φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Κρόνος» αναμένεται να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Αρμόδιες πηγές σημειώνουν ότι ο σχεδιασμός εντάσσεται στην προσπάθεια σύνδεσης των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου με τις υποδομές που τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην τήρηση του διεθνούς δικαίου και των κανόνων του εμπορίου, ώστε να υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής διεθνών ενεργειακών ομίλων.
Ο Σταύρος Παπασταύρου, αναφερόμενος στη συνεργασία των χωρών της περιοχής, τόνισε πως «το EMGF αποδεικνύει ότι η περιοχή παίρνει το μέλλον στα χέρια της με τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιθωριοποιώντας τις προκλήσεις και τις απειλές».
Οι έρευνες για φυσικό αέριο στην Ελλάδα
Στο ίδιο πλαίσιο, στη συνδιάσκεψη τέθηκαν και οι εξελίξεις γύρω από τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, αναφέρθηκε στα έργα στα οποία συμμετέχει η εταιρεία στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Στο Ιόνιο, η ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» αναμένεται την άνοιξη του 2027, ενώ νότια της Κρήτης προγραμματίζονται σεισμικές έρευνες τους επόμενους μήνες.
Ο κ. Σιάμισιης αναφέρθηκε επίσης στον σχεδιασμό για την επέκταση προς τα βόρεια του αγωγού μεταφοράς πετρελαιοειδών Θεσσαλονίκης – Σκοπίων. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνοντας την ανάγκη να οριστικοποιηθεί η στρατηγική για την πράσινη μετάβαση, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν επενδύσεις που απαιτούν μεγάλο χρονικό ορίζοντα.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, ανέφερε ότι η εταιρεία παράγει περίπου το 40% του φυσικού αερίου στο Ισραήλ και έχει παρουσία στην Αίγυπτο, όπου σχεδιάζονται νέες επενδύσεις ύψους 150 εκατ. ευρώ.
Για την ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» του Ιονίου, την οποία προωθούν από κοινού η Energean, η ExxonMobil και η Helleniq Energy, ο κ. Ρήγας σημείωσε ότι μια επιτυχής γεώτρηση θα μπορούσε να οδηγήσει την Ελλάδα σε αυτάρκεια και, στη συνέχεια, σε εξαγωγές φυσικού αερίου.
Η θέση ΗΠΑ και Chevron
Στη σημασία του ρυθμιστικού πλαισίου για την προσέλκυση και υλοποίηση ενεργειακών επενδύσεων αναφέρθηκε ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Joshua Volz. Όπως σημείωσε, οι κυβερνήσεις καλούνται να διαμορφώσουν το κατάλληλο πλαίσιο και να εναρμονίσουν τους κανόνες που διέπουν την αγορά.
Στη δραστηριότητα της Chevron στην ευρύτερη περιοχή αναφέρθηκε ο διευθυντής ερευνών της εταιρείας για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, Andrew Deighan. Όπως ανέφερε, η εταιρεία έχει παρουσία σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Λιβύη, Μάλτα, Συρία και Τουρκία, επισημαίνοντας τη σημασία της συνεργασίας με τις κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην εξέλιξη των υποδομών και των ενεργειακών έργων που μπορούν να συνδέσουν την Ανατολική Μεσόγειο με την ευρωπαϊκή αγορά, με την Ελλάδα να αποτελεί έναν από τους βασικούς κόμβους του σχεδιασμού.