Χωρίς την πολυτέλεια χρόνου ο ΣΥΡΙΖΑ, για να προλάβει το τρένο του 3%
Σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ κινείται σε ποσοστά που δεν του επιτρέπουν να εισέλθει στην Βουλή. Οι αριθμοί είναι αναμφίβολα δύσκολοι για ένα κόμμα που κυβέρνησε τη χώρα και, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, αποτελούσε τον έναν από τους δύο βασικούς πόλους του πολιτικού συστήματος. Ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ μόλις τώρα επιχειρεί να ομογενοποιηθεί πολιτικά και οργανωτικά, έπειτα από μια μακρά περίοδο συνεχούς φθοράς, διασπάσεων, αποχωρήσεων και υπαρξιακής αμφισβήτησης. Στην πραγματικότητα, η μάχη της πολιτικής του επιβίωσης δεν έχει ακόμη δοθεί πλήρως. Τώρα αρχίζει. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ξεκινά αυτή τη μάχη ως ένα άγνωστο κόμμα του 1%. Διαθέτει ακόμη ένα όνομα με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα, οργανωτικές αναφορές, στελέχη με κυβερνητική και κοινοβουλευτική εμπειρία και, κυρίως, ένα σημαντικό ιστορικό και συναισθηματικό βάρος για ένα τμήμα της κοινωνικής Αριστεράς.
Για αρκετούς ψηφοφόρους παραμένει το κόμμα που ανέτρεψε τον παραδοσιακό δικομματισμό, ανέλαβε τη διακυβέρνηση μέσα στην κρίση και επιχείρησε –με επιτυχίες, υποχωρήσεις και βαριές αντιφάσεις– να εκπροσωπήσει κοινωνικές δυνάμεις που δεν αισθάνονταν ότι είχαν φωνή. Αυτό το απόθεμα δεν μεταφράζεται σήμερα σε ψήφο, αλλά δεν έχει κατ’ ανάγκην εξαφανιστεί.
Σε αυτή την ιστορική και συναισθηματική σχέση φαίνεται ότι θα στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό η προσπάθεια επανεκκίνησης. Το στοίχημα είναι εάν ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να ξαναγίνει ένα αναγνωρίσιμο αριστερό καταφύγιο, χωρίς να εγκλωβιστεί στη νοσταλγία της περιόδου της εξουσίας και χωρίς να περιοριστεί σε μια αμυντική αναζήτηση των παλιών του ψηφοφόρων.
Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα αφορά την ηγεσία και τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Μετά την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου και τις ανακατατάξεις που ακολούθησαν, το κόμμα λειτουργεί ουσιαστικά με ένα μεταβατικό σχήμα. Η Ρένα Δούρου έχει αναλάβει την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και ο Νίκος Παππάς τη θέση του γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής. Στο εσωτερικό του κόμματος έχει συζητηθεί η συγκρότηση μιας άτυπης πολιτικής «τρόικας», με τη συμμετοχή και του Παύλου Πολάκη, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει τον ΣΥΡΙΖΑ μέχρι τις εκλογές. Ο Πολάκης, ωστόσο, δεν αποδέχεται αυτό το μοντέλο και δεν συμμετέχει σε μια τέτοια διευθέτηση, επιμένοντας στην ανάγκη να ακολουθηθούν οι καταστατικές διαδικασίες. Το αίτημά του είναι να πραγματοποιηθεί συνέδριο και να εκλεγεί κανονικά η νέα ηγεσία, ώστε το κόμμα να αποκτήσει πρόεδρο με σαφή πολιτική εντολή και νομιμοποίηση από τη βάση. Το ζήτημα μπορεί να επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση εάν οι επόμενες δημοσκοπήσεις δεν δείξουν σχετικά γρήγορα σημάδια ανάκαμψης.
Οι πέντε τελευταίες δημοσκοπήσεις δεν καταδικάζουν τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά του αφαιρούν την πολυτέλεια του χρόνου. Το κόμμα διαθέτει ακόμη ιστορική μνήμη, αναγνωρίσιμο πολιτικό στίγμα και ένα πιθανό ακροατήριο στα αριστερά της ΕΛΑΣ. Πρέπει, όμως, να αποδείξει σχετικά γρήγορα ότι μπορεί να μετατρέψει αυτά τα στοιχεία σε πολιτική παρουσία και εκλογική πρόθεση.