ΟΤΑΝ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΕΧΑΣΑΝ ΤΑ ΑΥΓΑ ΚΑΙ ΤΑ …ΠΑΣΧΑΛΙΑ

Του Βασιλη Ταλαμαγκα

Η εικόνα μιας ακατάβλητης αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής στη Μέση Ανατολή φαίνεται να δέχθηκε σοβαρά πλήγματα, καθώς οι εξελίξεις στο πεδίο των επιχειρήσεων αποκαλύπτουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα από αυτή που επιχειρείται να προβληθεί δημόσια.

Πίσω από τις βαρύγδουπες δηλώσεις και την επιφανειακή ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή στρατιωτική καταστροφή και μια αναγκαστική στρατηγική αναδίπλωση, ως άμεσο αποτέλεσμα των καίριων και εκτεταμένων ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων που οδήγησαν στην ολοσχερή απώλεια 15 στρατιωτικών βάσεων.

Η οριστική απώλεια πρόσβασης σε 15 βάσεις στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου δεν αποτελεί απλώς ένα παροδικό τακτικό πισωγύρισμα, αλλά μια δομική ανατροπή της γεωπολιτικής ισορροπίας.

Οι εγκαταστάσεις αυτές, οι οποίες επί δεκαετίες αποτελούσαν την αιχμή του δόρατος για την αμερικανική προβολή ισχύος και τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, έχουν υποστεί τέτοιας έκτασης ζημιές που καθιστούν την άμεση επαναλειτουργία τους πρακτικά αδύνατη. Στους διαδρόμους του Πενταγώνου επικρατεί πλέον ο έντονος προβληματισμός για τη σκοπιμότητα μιας πολυδάπανης ανοικοδόμησης. Η αμερικανική ηγεσία δηλώνει ανοιχτά ότι ενδέχεται να μην ξαναχτίσει τις βάσεις στην μορφή που είχαν πριν από τη σύγκρουση, αναγνωρίζοντας σιωπηρά ότι η παραδοσιακή αρχιτεκτονική της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή έχει τραυματιστεί ανεπανόρθωτα.

Τη δραματική αυτή αλλαγή στο πεδίο περιέγραψε με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο απόστρατος στρατηγός τεσσάρων αστέρων των ΗΠΑ, Μπάρι ΜακΚάφρι. Σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χάσει μόνιμα την εδραιωμένη πρόσβασή τους στις στρατηγικές υποδομές του Περσικού Κόλπου, αφήνοντας το Ιράν σε θέση απόλυτης ισχύος, έτοιμο να ελέγξει πλήρως τις θαλάσσιες και αεροπορικές προσβάσεις στα κράτη του Κόλπου.

Ως εκ τούτου, η Ουάσινγκτον υποχρεώνεται πλέον να εισέλθει σε έναν νέο γύρο επίπονων διαπραγματεύσεων, αναζητώντας νέες βάσεις και ασφαλέστερα ερείσματα στη δυτική Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ και τη νότια Ευρώπη. Ωστόσο, το θεμελιώδες στρατηγικό αδιέξοδο παραμένει αφού ακόμη και αυτές οι νέες, εναλλακτικές τοποθεσίες θα συνεχίσουν να βρίσκονται άμεσα στο βεληνεκές των προηγμένων ιρανικών πυραυλικών δυνάμεων.

Η επιχειρησιακή αμηχανία της κυβέρνησης Τραμπ ενισχύεται από το γεγονός ότι η Τεχεράνη διατηρεί αλώβητη μια τεράστια ποσότητα ισχύος πυρός.

Όπως αποκάλυψε πρόσφατα η Washington Post, το Ιράν διαθέτει ακόμα υπερεπαρκές οπλοστάσιο για να εξαπολύσει σφοδρές επιθέσεις κατά των αμερικανικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή. Αυτή η διαρκής και υπαρκτή απειλή λειτουργεί ως ένας εξαιρετικά ισχυρός παράγοντας αποτροπής.

Ο βασικός λόγος για τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος διστάζει να επαναλάβει ή να κλιμακώσει τις σημαντικές εχθροπραξίες είναι ο δηλωμένος φόβος του ότι μια νέα αντιπαράθεση θα πυροδοτούσε καταστροφικά ιρανικά αντίποινα εναντίον των ζωτικών ενεργειακών υποδομών στη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα υπόλοιπα συμμαχικά κράτη του Κόλπου.

Η αναγκαστική αυτή μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας δεν συνιστά απλώς μια τακτική υποχώρηση, αλλά μια βαθιά πολιτική και διπλωματική ήττα. Το κενό ισχύος που δημιουργείται στον Περσικό Κόλπο επανακαθορίζει τις ισορροπίες στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Με τις συγκεκριμένες βάσεις τους κατεστραμμένες, την αποτρεπτική τους ισχύ κλονισμένη και την απειλή νέων χτυπημάτων να κρέμεται πάνω από τις ενεργειακές αγορές, οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται να διαχειριστούν μια νέα πραγματικότητα.

Σε αυτήν, η αμερικανική ηγεμονία στην περιοχή δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, αλλά αμφισβητείται εμπράκτως, κάτι που φάνηκε στο πεδίο των επιχειρήσεων.