Μπλόκο στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης χρήσης και του ψηφιακού εθισμού. Το σχέδιο παρουσίασαν ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Σύμφωνα με τον Άκη Σκέρτσο, το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να ψηφιστεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, ενώ βασική πρόβλεψή του είναι η απαγόρευση πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok, καθώς και σε άλλες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούν αλγορίθμους οι οποίοι ενισχύουν την παρατεταμένη χρήση, προβάλλοντας συνεχώς νέο περιεχόμενο.
Ο υπουργός Επικρατείας συνέδεσε την πρωτοβουλία με τις προηγούμενες κινήσεις της κυβέρνησης για την ψηφιακή προστασία των ανηλίκων, μεταξύ των οποίων και το Kids Wallet, ενώ αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών κανόνων.
Στο επίκεντρο ο ψηφιακός εθισμός και η προστασία των παιδιών
Ο Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η συζήτηση δεν αφορά την ίδια την τεχνολογία, αλλά τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τη χρήση της χωρίς επαρκή όρια.
«Ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε το ζήτημα του εν δυνάμει ψηφιακού εθισμού. Δεν σημαίνει ότι de facto όποιος χρησιμοποιεί social media θα εθιστεί, ωστόσο υπάρχουν επιστημονικές έρευνες που συντείνουν στο ότι τουλάχιστον ένα στα 4 παιδιά διατρέχει κίνδυνο έκθεσης σε επιβλαβές περιεχόμενο, εκφοβισμό μέσω διαδικτύου και έκθεση σε χρήση που δεν συνάδει με τα παιδιά. Είμαστε θετικοί προς τη χρήση της τεχνολογίας για την εκπαίδευση, την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, ωστόσο θεωρούμε ότι πρέπει να μπει πλαίσιο ρύθμισης. Να πάμε από την ατομική ευθύνη γονεών και παιδιών, στην εταιρική ευθύνη, την κρατική ρύθμιση», ανέφερε.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η Αυστραλία έχει προχωρήσει σε αντίστοιχη πρωτοβουλία, επισημαίνοντας παράλληλα πως η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφείλει να κινείται εντός του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου.
«Η άλλη χώρα που έχει κάνει κάτι αντίστοιχο είναι η Αυστραλία, η οποία δεν ανήκει σε κάποιον υπερεθνικό οργανισμό, όπως η Ελλάδα που δεσμεύεται από την ΕΕ. Ό,τι κάνουμε είναι σε ευθεία συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Έχουμε ενσωματώσει τις παρατηρήσεις του κοινοτικού οργανου», δήλωσε.
Στην ανάγκη προστασίας των παιδιών αναφέρθηκε και ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος παρουσίασε την πρωτοβουλία ως συνέχεια των παρεμβάσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων σε καπνικά προϊόντα και αλκοόλ.
«Η παρέμβαση αυτή δεν είναι κάτι καινούριο. Από πέρσι το καλοκαίρι κάναμε το πρώτο βήμα προστασίας των ανηλίκων μας, νομοθετώντας την απαγόρευση πώλησης καπνικών και αλκοόλ», ανέφερε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές Γυμνασίου ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ηλικία 10 έως 12 ετών. Παράλληλα, ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση, ενώ ένα στα πέντε παιδιά αναφέρει ότι αισθάνεται νευρικότητα, ανασφάλεια ή δυσκολία συγκέντρωσης όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του.
Πώς θα λειτουργεί το Kids Wallet
Τον τρόπο εφαρμογής της ρύθμισης εξήγησε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δίνοντας έμφαση στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των παιδιών.
Όπως διευκρίνισε, το Kids Wallet δεν θα μεταφέρει στις πλατφόρμες ευαίσθητα στοιχεία, όπως την ημερομηνία γέννησης. Αντίθετα, θα παρέχει μόνο μια ένδειξη για το αν ο χρήστης είναι μικρότερος ή μεγαλύτερος των 15 ετών.
«Δεν δίνουμε κανένα απολύτως δεδομένο των παιδιών μας. Το kids wallet δεν δίνει καν ημερομηνία γέννησης, αλλά μόνο ένα flag, ένα σήμα για το αν είναι πάνω ή κάτω των 15 ετών. Σε αντίθεση με σήμερα, που τα έχουν δώσει όλα τα στοιχεία τους στις πλατφόρμες, όπως έχουμε κάνει κι εμείς», σημείωσε.
Με βάση τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποκλείουν την πρόσβαση όταν είναι βέβαιο ότι ένας χρήστης είναι κάτω των 15 ετών. Σε περίπτωση που δεν μπορούν να εξακριβώσουν την ηλικία του, θα δημιουργείται ένας κωδικός QR, τον οποίο θα πρέπει να σαρώνει ο χρήστης μέσω του Kids Wallet.
Η ρύθμιση αφορά, σύμφωνα με τον Δημήτρη Παπαστεργίου, το Instagram, το Facebook και το TikTok, ενώ εξετάζεται και η εφαρμογή της στο Snapchat.
Ευθύνη και κυρώσεις για τις πλατφόρμες
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στο να ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλες τις πλατφόρμες που εμπίπτουν στη ρύθμιση. Ο Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η νομοθετική πρωτοβουλία κινείται εντός των ευρωπαϊκών κανόνων, χωρίς να δημιουργεί ένα ξεχωριστό σύστημα κυρώσεων.
Από την πλευρά του, ο Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρθηκε στις συνέπειες που θα μπορεί να έχει η πλημμελής εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων από τις εταιρείες.
«Αν κάνουν πλημμελή εφαρμογή οι πλατφόρμες, θα μπορείς να πηγαίνεις στο δικαστήριο για να διεκδικήσεις αποζημίωση. Αν δεν κάνουν ό,τι προβλέπεται, οι πλατφόρμες θα πληρώνουν», δήλωσε.
Ο Άκης Σκέρτσος σημείωσε, τέλος, ότι το νομοσχέδιο αποτελείται από έξι άρθρα και έχει διαμορφωθεί με γνώμονα τη συμμόρφωση προς το κοινοτικό δίκαιο. Αναφερόμενος στη διαφορετική προσέγγιση της Γαλλίας, υποστήριξε ότι η ελληνική ρύθμιση έχει προσαρμοστεί στο ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
«Η ελληνική νομοθεσία έχει συνταχθεί με τρόπο απολύτως λιτά με 6 άρθρα και απολύτως προσαρμοσμένο στο κοινοτικό δίκαιο. Οι Γάλλοι επέλεξαν μια πιο φιλόδοξη προσπάθεια που “χτυπούσε” στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το πλαίσιο δεν εισάγει νέο κανονιστικό ή κυρωτικό πλαίσιο αλλά προσαρμόζεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο», διευκρίνισε.