Αβραμόπουλος από το Άμπου Ντάμπι: «Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη Δύση είναι οι εσωτερικές της διαιρέσεις»

Στο Άμπου Ντάμπι βρίσκεται ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, όπου συμμετέχει στη 13η ετήσια διάσκεψη Abu Dhabi Strategic Debate 2026, που πραγματοποιείται στις 9 και 10 Νοεμβρίου, με διοργανωτή το Emirates Policy Center, υπό την προεδρία της Δρ. Ebtesam Al Ketbi.

Κεντρικό θέμα της φετινής διοργάνωσης είναι «Μετά την καταιγίδα: Οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν και οι νέοι κανόνες ισχύος». Στη διάσκεψη συμμετέχουν πολιτικές προσωπικότητες, διπλωμάτες, ακαδημαϊκοί και ειδικοί σε θέματα διεθνούς ασφάλειας, με αντικείμενο τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και το διεθνές σύστημα.

Στο πλαίσιο των εργασιών, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος συμμετείχε σε πάνελ με τίτλο «Η Δύση αντιμέτωπη με τον εαυτό της: Ισχύς χωρίς συναίνεση σε μια εποχή κατακερματισμού» (The West Confronts Itself: Power Without Consensus in an Age of Fracture).

Η παρέμβασή του επικεντρώθηκε στην κρίση συνοχής του δυτικού κόσμου, στις μεταβολές των διατλαντικών σχέσεων, στις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και στην ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Για τη συνοχή της Δύσης

Ξεκινώντας από τη θέση της Δύσης στο σημερινό διεθνές περιβάλλον, ο κ. Αβραμόπουλος επισήμανε ότι, παρά την οικονομική, στρατιωτική και τεχνολογική της ισχύ, η βασική πρόκληση αφορά πλέον τη δυνατότητά της να διαμορφώνει κοινή στρατηγική.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε:

«Η Δύση εξακολουθεί να διαθέτει τεράστια οικονομική, στρατιωτική, τεχνολογική και πολιτική ισχύ. Εκείνο όμως που σήμερα δοκιμάζεται δεν είναι τόσο η ισχύς της όσο η ικανότητά της να διαμορφώνει κοινή στρατηγική και να ενεργεί με ενότητα και συνέπεια».

Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο τις εσωτερικές διαιρέσεις και την υποχώρηση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, σημειώνοντας:

«Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη Δύση δεν προέρχεται αποκλειστικά από εξωτερικούς ανταγωνιστές, αλλά και από τις εσωτερικές της διαιρέσεις, την υποχώρηση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και την άνοδο του εθνικισμού και του λαϊκισμού».

Για τις σχέσεις Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών

Στο πεδίο των διατλαντικών σχέσεων, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος υπογράμμισε ότι η συνεργασία Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της διεθνούς ασφάλειας, ωστόσο οι νέες συνθήκες απαιτούν διαφορετική προσέγγιση.

«Η διατλαντική σχέση παραμένει θεμελιώδης πυλώνας της ευρωπαϊκής και διεθνούς ασφάλειας. Ωστόσο, δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά στις βεβαιότητες του παρελθόντος».

Στη συνέχεια, στάθηκε στην αναπροσαρμογή των αμερικανικών προτεραιοτήτων και στην ανάγκη η Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλειά της.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναπροσδιορίζουν τις διεθνείς τους προτεραιότητες, ενώ η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη δική της ασφάλεια».

Όπως διευκρίνισε, η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομάκρυνση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά μπορεί να αποτελέσει βάση για μια πιο ισότιμη συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.

«Η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως απομάκρυνση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ως προϋπόθεση μιας περισσότερο ισότιμης και αποτελεσματικής διατλαντικής συνεργασίας».

Για τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια

Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφιερώθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις συνέπειές του για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ο κ. Αβραμόπουλος επισήμανε ότι η σύγκρουση ανέδειξε αδυναμίες στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

«Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε με δραματικό τρόπο την επιστροφή της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην ευρωπαϊκή ήπειρο και αποκάλυψε σοβαρές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας».

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην ανάγκη υποστήριξης της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, σε συνδυασμό με έναν συνολικό ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την επίτευξη βιώσιμης ειρήνης.

«Η υποστήριξη της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας πρέπει να συνδυάζεται με μια συνεκτική ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διαμόρφωση μιας βιώσιμης ειρήνης».

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει ενεργό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων που καθορίζουν το μέλλον της.

«Η Ευρώπη δεν μπορεί να περιορίζεται στον ρόλο του χρηματοδότη ή του παρατηρητή αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα το μέλλον της. Πρέπει να έχει ουσιαστική θέση στη διαμόρφωσή τους».

Για την ευρωπαϊκή άμυνα

Στο ζήτημα της ευρωπαϊκής άμυνας, ο πρώην υπουργός εστίασε στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων, επισημαίνοντας ότι η αύξηση των σχετικών δαπανών δεν αρκεί χωρίς κοινό σχεδιασμό και αποτελεσματικό συντονισμό.

Ειδικότερα, δήλωσε:

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρεί σε σημαντικές πρωτοβουλίες ενίσχυσης των αμυντικών της δυνατοτήτων. Όμως η αύξηση των αμυντικών δαπανών, όσο αναγκαία και αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της.

Χωρίς κοινή στρατηγική αντίληψη, αποτελεσματικό συντονισμό και πραγματική πολιτική βούληση, οι πρόσθετοι πόροι κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε κατακερματισμό και αλληλοεπικαλύψεις.

Παράλληλα, η ενίσχυση της άμυνας δεν πρέπει να πραγματοποιηθεί εις βάρος της κοινωνικής συνοχής. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από τη στρατιωτική ισχύ, αλλά και από την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών κοινωνιών της».

Για τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης

Στο τελευταίο σκέλος της παρέμβασής του, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, με μεγαλύτερη δυνατότητα ανάληψης πρωτοβουλιών στη διεθνή σκηνή.

Όπως τόνισε:

«Η Ευρώπη χρειάζεται κοινή εξωτερική πολιτική, στρατηγική διορατικότητα και ικανότητα να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες πέρα από τα γεωγραφικά της σύνορα».

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη σημασία της Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας με τις χώρες της περιοχής.

«Η Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή και ο Κόλπος αποτελούν περιοχές άμεσου στρατηγικού ενδιαφέροντος για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συνεργασία με τις χώρες της περιοχής πρέπει να στηρίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, στον πολιτικό διάλογο και στην κοινή ευθύνη για τη σταθερότητα».

Παράλληλα, συνέδεσε τη δυνατότητα της Ευρώπης να διαδραματίσει ουσιαστικό διεθνή ρόλο με την πολιτική της ενότητα και την ύπαρξη των απαραίτητων μέσων.

«Σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα περισσότερο πολυπολικός, η Ευρώπη δεν μπορεί να διεκδικεί διεθνή ρόλο χωρίς να διαθέτει την πολιτική ενότητα και τα μέσα που απαιτούνται για να τον ασκήσει».

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος έθεσε το ζήτημα της πολιτικής βούλησης και της ενότητας ως βασικές προϋποθέσεις για την αξιοποίηση της ισχύος της Δύσης.

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν η Δύση διαθέτει ακόμη ισχύ. Είναι εάν διαθέτει τη βούληση, την ενότητα και τη στρατηγική διορατικότητα να τη χρησιμοποιήσει υπεύθυνα».

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας και της πολιτικής ηγεσίας απέναντι στις σύγχρονες διεθνείς προκλήσεις.

«Η εποχή μας δεν χρειάζεται περισσότερη αντιπαράθεση, αλλά περισσότερη πολιτική ηγεσία, συνεργασία και εμπιστοσύνη».

Τέλος, επανέλαβε την ανάγκη ενεργότερης ευρωπαϊκής συμμετοχής στη διαμόρφωση των διεθνών ισορροπιών, με γνώμονα την ειρήνη και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

«Η Ευρώπη οφείλει να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση μιας νέας διεθνούς ισορροπίας, με γνώμονα την ειρήνη, τη σταθερότητα και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου».