Η ΙΤΑΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Η ιστορία της πολιτικής έχει μια περίεργη τάση να επαναλαμβάνεται, άλλοτε ως τραγωδία και άλλοτε ως μια παρατεταμένη, σχεδόν εξαντλητική διολίσθηση στην πολιτική ανυποληψία.

Αυτό που παρακολουθούμε τα τελευταία χρόνια στον χώρο της Eλληνικής Αριστεράς και της ευρύτερης Κεντροαριστεράς δεν αποτελεί απλώς μια συγκυριακή κρίση ηγεσιών, μια περιστασιακή εσωκομματική φαγωμάρα ή μια πρόσκαιρη δημοσκοπική κάμψη.

Πρόκειται για μια βαθιά, δομική και επικίνδυνη πολιτική διαδικασία κατακερματισμού που παραπέμπει ευθέως στο Iταλικό παράδειγμα των περασμένων χρόνων .

Η σταδιακή «Ιταλοποίηση» του χώρου είναι πλέον κάτι παραπάνω από βέβαιη, καθώς η Ελληνική Αριστερά ακολουθεί κατά πόδας, με διαφορά ορισμένων ετών, τα χνάρια της διαρκούς πολυδιάσπασης, των ατέρμονων εσωτερικών εμφυλίων και της τελικής “πολιτικής αχρηστίας” στην οποία βυθίστηκε η κεντροαριστερή παράταξη στη γειτονική χώρα μετά την κατάρρευση των παραδοσιακών της πυλώνων.

Η αφετηρία αυτής της φθίνουσας πορείας εντοπίζεται στη μετεξέλιξη και τη μετέπειτα σταδιακή αποσύνθεση του πάλαι ποτέ κραταιού κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ του 2015.

Η απότομη προσγείωση από την κυβερνητική εξουσία στην οδυνηρή πραγματικότητα της διαχείρισης και των μετέπειτα αλλεπάλληλων εκλογικών ηττών απελευθέρωσε κεντρόφυγες δυνάμεις που μέχρι τότε συγκρατούνταν μόνο από τη συγκολλητική ουσία της κυβερνησιμότητας.

Το αποτέλεσμα ήταν μια αλληλουχία διασπάσεων, διασπάσεων επί των διασπάσεων, που οδήγησαν στη δημιουργία ενός πυκνού, δυσνόητου αστερισμού μικρών, προσωποπαγών ή ιδεολογικά περιχαρακωμένων σχηματισμών.

Σήμερα, ο ΣΥΡΙΖΑ, ταλαιπωρημένος από διαδοχικές κρίσεις ταυτότητας, διαρκείς αμφισβητήσεις και τραυματικές εσωκομματικές συγκρούσεις, κινείται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, παλεύοντας απεγνωσμένα να διατηρήσει έστω ένα μέρος της παλιάς του επιρροής. Γύρω του, το πολιτικό τοπίο συντίθεται από κομμάτια μιας διαμελισμένης εικόνας.

Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου επενδύει στον αντισυστημικό, καταγγελτικό λόγο και την προσωπική της παρουσία.

Το ΜέΡΑ25 του Γιάννη Βαρουφάκη προσπαθεί να εκφράσει έναν αμιγώς ριζοσπαστικό αριστερό λόγο με διεθνιστική περιβλήματα, δίχως όμως να καταφέρνει να αποκτήσει σταθερές προσβάσεις στα πλατιά λαϊκά στρώματα. Παράλληλα, νεότερα εγχειρήματα όπως οι Δημοκράτες του Στέφανου Κασσελάκη επιχειρούν να αποσπάσουν ακροατήρια από το κέντρο, την ώρα που σχήματα όπως η Νέα Αριστερά δίνουν καθημερινή μάχη κοινοβουλευτικής επιβίωσης και παλαιότερες πρωτοβουλίες όπως η Λαϊκή Ενότητα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί δημοσκοπικά από τον πολιτικό χάρτη.

Σε αυτό το ήδη κατακερματισμένο και βαθιά πολωμένο σκηνικό, οι νεότερες κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα με τη δημιουργία της ΕΛΑΣ έρχονται να προσθέσουν άλλον έναν κρίκο στην αλυσίδα του κατακερματισμού.

Η εμφανής προσπάθεια αποκοπής του ομφάλιου λώρου με όλα τα σχήματα του παρελθόντος, τις αμαρτίες και τα υπολείμματα του παλιού κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ δείχνει επίσημα τουλάχιστον ,μια πρόθεση διαμόρφωσης ενός νέου πόλου.

Ταυτόχρονα όμως, επιτείνει την αίσθηση στην κοινή γνώμη ότι ο λεγόμενος προοδευτικός χώρος επαναπροσδιορίζεται μόνο μέσα από διαρκείς αποσχίσεις, προσωπικές στρατηγικές και περιχαρακώσεις, παρά μέσα από ουσιαστικές συνθέσεις και ιδεολογικές συγκλίσεις.

Το πλέον αποκαλυπτικό αλλά και τραγικό στοιχείο αυτής της, ιταλικού τύπου, κρίσης είναι η πλήρης απουσία οποιασδήποτε διάθεσης συνεννόησης, ειλικρινούς διαλόγου ή προγραμματικής σύγκλισης.

Αν συνυπολογίσει κανείς ότι η σχέση του εγχειρήματος Τσίπρα με το ΠΑΣΟΚ παραμένει αβυσσαλέα, φορτισμένη από το παρελθόν και τις προσωπικές πικρίες των στελεχών, καθίσταται σαφές ότι η αριστερή αντιπολίτευση βρίσκεται σε ένα απόλυτο στρατηγικό αδιέξοδο.

Η πολυδιάσπαση αυτή κάθε άλλο παρά αποτελεί μια δημιουργική πολυφωνία ή μια ζωντανή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης για τη χώρα.

Αντίθετα, εμπεδώνει στους πολίτες την εικόνα μιας Κεντροαριστεράς που αδυνατεί να συνεννοηθεί ακόμα και για τα βασικά, αφήνοντας ανοιχτό το πεδίο για την κυριαρχία της συντηρητικής παράταξης.

Παρατηρείται δε το οξύμωρο φαινόμενο, τα πολιτικά βέλη και η επιθετικότητα των αρχηγών αυτών των μικρών και μεγάλων κομμάτων να αναλίσκονται πρωτίστως στις μεταξύ τους καθημερινές διαμάχες.

Η ένταση, η οξύτητα, το μένος και η καχυποψία που επιδεικνύουν οι διάφοροι αριστεροί ηγέτες στις μεταξύ τους αντιπαραθέσεις προσομοιάζουν —και πολλές φορές ξεπερνούν— την οξύτητα που δείχνουν απέναντι στον βασικό πολιτικό τους αντίπαλο, το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας.

Πρόκειται για μια κλασική, ιστορική παθογένεια της Αριστεράς, όπου ο «εσωτερικός εχθρός» ή ο όμορος πολιτικός γείτονας αντιμετωπίζεται ως πολύ πιο επικίνδυνος από τον ιδεολογικό αντίπαλο, ακριβώς επειδή διεκδικεί το ίδιο ακροατήριο και τον ίδιο ζωτικό εκλογικό χώρο.

Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν δικαίως πόσο παράδοξο είναι να βλέπει κανείς δυνάμεις που διακηρύσσουν την ανάγκη ανατροπής των συσχετισμών να αλληλοεξοντώνονται, την ώρα που ο αντίπαλός τους κυριαρχεί ανεμπόδιστος.

Η Ιταλική εμπειρία έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι όταν η Αριστερά εγκλωβίζεται σε έναν ατέρμονο κύκλο διασπάσεων, προσωπικών εγωισμών και ιδεολογικών διαπιστευτηρίων , το τελικό τίμημα το πληρώνει η ίδια η δημοκρατική ισορροπία της χώρας.

Η παρατεταμένη αδυναμία συγκρότησης μιας σοβαρής, αξιόπιστης και συνεκτικής πρότασης, καλλιεργεί την αποχή, την πολιτική παραίτηση, την απογοήτευση και τον κυνισμό των αριστερών πολιτών, αφήνοντας τον χώρο χωρίς σοβαρή εκπροσώπηση.

Όσο οι ηγεσίες του λεγόμενου προοδευτικού χώρου στην Ελλάδα αρνούνται να κοιτάξουν με ειλικρίνεια τον καθρέφτη της ιστορίας και επιμένουν να αναπαράγουν τις μικροκομματικές τους περιχαρακώσεις, τόσο η «Ιταλοποίηση» θα μετατρέπεται από μια απλή πολιτική εκτίμηση σε μια μόνιμη, βαρύτατη και οδυνηρή πραγματικότητα για την Ελληνική κεντροαριστερά .