Πεζεσκιάν: Το Ιράν παραμένει ανοιχτό στον διάλογο με τις ΗΠΑ
Το Ιράν δεν πρόκειται να κλείσει την πόρτα στον διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν, την ώρα που η Τεχεράνη εξετάζει την αμερικανική απάντηση στην πρότασή της για την επαναφορά της κατάπαυσης του πυρός στον Κόλπο.
«Δεν αποφύγαμε ποτέ από τις συνομιλίες, και ποτέ δεν θα τις αποφύγουμε, αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στοχοθετήσει τη χώρα μας τρεις φορές παρότι έχουν υπογράψει συμφωνία», δήλωσε ο Ιρανός πρόεδρος, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Την ίδια στιγμή, πάντως, η Τεχεράνη φαίνεται να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο νέων μεγάλης κλίμακας αμερικανικών επιθέσεων. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, Ιρανοί διοικητές εξετάζουν μια ευρύτερη και πιο δυναμική απάντηση, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται το ενδεχόμενο διεύρυνσης των στόχων σε περίπτωση νέας επίθεσης. Σύμφωνα με τρεις ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους και έναν άνθρωπο που γνωρίζει τις σχετικές συζητήσεις, εξετάζεται το ενδεχόμενο να στοχοποιηθούν όχι μόνο εγκαταστάσεις και συμφέροντα που συνδέονται άμεσα με τις ΗΠΑ, αλλά και υποδομές σε χώρες που στηρίζουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ακόμη και εκτός Μέσης Ανατολής.
Μετά την επιστροφή του Πεζεσκιάν από τη Νέα Υόρκη την περασμένη εβδομάδα, η ιρανική ηγεσία φέρεται να εξετάζει την έκταση και τον χρόνο μιας πιθανής απάντησης. Μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, ωστόσο ο σχεδιασμός έχει ενταθεί, καθώς οι δύο πλευρές εξακολουθούν να απέχουν από έναν συμβιβασμό.
Ο Χαμιντρεζά Αζίζι, ανώτερος αναλυτής για το Ιράν στο International Crisis Group, εκτίμησε ότι η Τεχεράνη δεν γνωρίζει ακόμη αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα επιλέξει μια νέα ευρεία στρατιωτική εκστρατεία ή περιορισμένα πλήγματα, όπως επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
«Όμως οι Ιρανοί φαίνονται αποφασισμένοι να μην απαντήσουν συμβολικά με μία συμβολική κίνηση και αντ΄αυτού [φαίνονται αποφασισμένοι] να κλιμακώσουν με την ελπίδα της επαναφοράς της αποτροπής», είπε ο Αζίζι.
Παράλληλα, η Τεχεράνη υπολογίζει και το πολιτικό κόστος που θα μπορούσε να έχει για τον Τραμπ μια παρατεταμένη σύγκρουση. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων αποτελούν ήδη παράγοντα ανησυχίας στις ΗΠΑ, ενώ οι πολιτικές επιπτώσεις μιας μακράς πολεμικής αναμέτρησης εξετάζονται ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Σε ετοιμότητα οι σύμμαχοι του Ιράν
Δύο από τους Ιρανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters ανέφεραν ότι η Τεχεράνη έχει ζητήσει από συμμαχικές οργανώσεις στον Λίβανο, την Υεμένη και το Ιράκ να βρίσκονται σε ετοιμότητα σε περίπτωση νέας μεγάλης αμερικανικής επίθεσης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η οδηγία αφορά μια συντονισμένη απάντηση που θα μπορούσε να εκτείνεται «από το Στενό του Ορμούζ μέχρι συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή και εκτός της Μέσης Ανατολής».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δεν είχε απαντήσει μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης σε αίτημα του Reuters για σχόλιο.
Παρά τις στρατιωτικές προετοιμασίες, η Τεχεράνη διατηρεί ανοιχτό τον δρόμο των διαπραγματεύσεων. Η ιρανική πλευρά έχει καταθέσει πρόταση μέσω του Κατάρ, με στόχο την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και τον τερματισμό των εχθροπραξιών μέσα σε επτά ημέρες.
Η πρόταση, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, περιλαμβάνει τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την αποδέσμευση τουλάχιστον 12 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και την εξαίρεση από τις πετρελαϊκές κυρώσεις.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι απέρριψε την πρόταση. Ωστόσο, ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι η αμερικανική απάντηση διαβιβάστηκε στην Τεχεράνη μέσω του Κατάρ και εξετάζεται από την ιρανική πλευρά.
Στο επίκεντρο και το πυρηνικό πρόγραμμα
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να εντάξει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στις διαπραγματεύσεις. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι μια τέτοια συζήτηση μπορεί να ξεκινήσει μόνο αφού προηγηθεί η εκπλήρωση των επτά όρων που έχει θέσει.
«Ακόμη κι αν το Ιράν δεν απορρίψει ευθέως την απάντηση των ΗΠΑ και οι έμμεσες συνομιλίες συνεχιστούν, δεν είναι πολύ πιθανό οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε συμφωνία», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους.
Την ίδια ώρα, άνθρωπος που γνωρίζει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη υποστήριξε ότι ο συνδυασμός στρατιωτικής πίεσης και οικονομικών περιορισμών δυσκολεύει ολοένα περισσότερο την κατάσταση για την ιρανική ηγεσία.
Η οικονομία και ο φόβος νέων αναταραχών
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί την Τεχεράνη είναι κατά πόσο η ιρανική οικονομία μπορεί να αντέξει μια παρατεταμένη σύγκρουση υπό το βάρος των αμερικανικών κυρώσεων και του περιορισμού των εξαγωγών πετρελαίου, που αποτελούν βασική πηγή εσόδων για τη χώρα.
Οι πολυετείς κυρώσεις, σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυσκολίες, έχουν αυξήσει την πίεση στα νοικοκυριά. Παράλληλα, στην ιρανική ηγεσία υπάρχουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο νέων εσωτερικών αναταραχών, μετά τις διαδηλώσεις που σημειώθηκαν τον Ιανουάριο.
Πρώην ανώτερος μεταρρυθμιστής Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η ηγεσία φοβάται μια επανάληψη των κινητοποιήσεων που εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, με αφορμή την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών.
«Η αντιμετώπιση της αναταραχής στο εσωτερικό –ενώ το σύστημα τελεί υπό την πίεση και τις βόμβες των ΗΠΑ– θα μπορούσε να αποτελέσει μια πολύ ισχυρή πρόκληση στη νομιμότητα του κυβερνώντος κατεστημένου», είπε.