Από τον χάρτη του Μητσοτάκη στην αποχή της Ελλάδας - Το διπλωματικό έλλειμμα στον ΟΗΕ

Του Κώστα Αγγελάκη*

Στις 29 Οκτωβρίου 2026, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έναν χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και κατήγγειλε το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως παράνομο και αντίθετο προς τις θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας. Η εικόνα ήταν ισχυρή. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, προεδρεύοντας μιας συνεδρίασης υψηλού επιπέδου, εξηγούσε γιατί η Τουρκία και η Λιβύη δεν μπορούν να παρακάμπτουν τις ελληνικές νησιωτικές ακτές κατά τη θαλάσσια οριοθέτηση.

Μία ημέρα αργότερα, όμως, καταγράφηκε μια εξέλιξη με πολύ μικρότερη επικοινωνιακή προβολή και μεγαλύτερη σημασία για την αξιολόγηση της ελληνικής διπλωματικής αποτελεσματικότητας.

Στις 30 Οκτωβρίου, η Ελλάδα απείχε από την ψηφοφορία για την ανανέωση της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL). Είχε προηγηθεί η αποδυνάμωση της διατύπωσης που η ελληνική αντιπροσωπεία επιδίωκε να συμπεριλάβει στο ψήφισμα, σχετικά με την υποχρέωση σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας.

Η απόφαση 2835 (2026) εγκρίθηκε με 13 ψήφους υπέρ, καμία κατά και δύο αποχές, της Ελλάδας και της Ρωσίας. Η UNSMIL εξασφάλισε την παράταση της εντολής της έως τις 31 Οκτωβρίου 2027. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, δεν πέτυχε τον συγκεκριμένο διαπραγματευτικό της στόχο.

Δεν πρόκειται για λεπτομέρεια. Πρόκειται για μια εξέλιξη που πρέπει να αξιολογηθεί με βάση όσα προηγήθηκαν, όσα επιδίωξε η Αθήνα και όσα τελικά κατάφερε.

Από τη Βεγγάζη στη Νέα Υόρκη

Στις 25 Οκτωβρίου, στο άρθρο μας «Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το καλώδιο και το έλλειμμα ελληνικής στρατηγικής» (https://www.f2news.gr/article/2265127), επισημάναμε ότι η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, δεν άλλαξε τα δικαιώματα της Ελλάδας. Άλλαξε, όμως, έναν σημαντικό πολιτικό συσχετισμό.

Η Τουρκία είχε κατορθώσει να εξασφαλίσει την υποστήριξη ενός λιβυκού θεσμού που επί χρόνια αντιτασσόταν στη συμφωνία του 2019. Η Αθήνα εξακολουθούσε να διαθέτει ισχυρά νομικά επιχειρήματα, αλλά είχε χάσει ένα ουσιαστικό διπλωματικό ανάχωμα.

Τότε τονίσαμε ότι η νομική απόρριψη μιας συμφωνίας δεν αρκεί για να αποτρέψει την προσπάθεια πολιτικής παγίωσής της. Η πραγματική αποτελεσματικότητα μιας εξωτερικής πολιτικής εξαρτάται από την ικανότητά της να διαμορφώνει συμμαχίες, να προβλέπει δυσμενείς εξελίξεις και να μετατρέπει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Η ψηφοφορία της 30ής Οκτωβρίου προσθέτει ένα νέο στοιχείο σε αυτή την ανάλυση.

Η Ελλάδα δεν περιορίστηκε σε δημόσιες ανακοινώσεις. Έθεσε το ζήτημα σε κλειστές διαβουλεύσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 21 Οκτωβρίου, προχώρησε σε συντονισμό με κράτη της περιοχής και επιχείρησε να ενσωματώσει τη σχετική νομική θέση σε επίσημη απόφαση του Συμβουλίου.

Ακριβώς επειδή έγιναν αυτές οι κινήσεις, το τελικό αποτέλεσμα επιτρέπει μια συγκεκριμένη αξιολόγηση. Η Αθήνα προσπάθησε να μεταφέρει τη θέση της από τις δηλώσεις στο κείμενο μιας διεθνούς απόφασης, αλλά δεν κατάφερε να διατηρήσει την επιθυμητή αναφορά.

Τι συνέβη στις διαπραγματεύσεις

Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε την ευθύνη σύνταξης του σχεδίου απόφασης για την ανανέωση της UNSMIL.

Σύμφωνα με την εξειδικευμένη καταγραφή των διαπραγματεύσεων από το Security Council Report, ύστερα από ελληνικό αίτημα και με την υποστήριξη των υπόλοιπων ευρωπαϊκών μελών του Συμβουλίου, ενσωματώθηκε αρχικά στο προοίμιο διατύπωση που υπογράμμιζε τον σεβασμό των αρχών της καλής γειτονίας και της περιφερειακής συνεργασίας. Παράλληλα, καλούσε τους λιβυκούς παράγοντες να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους βάσει του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.

Ακολούθησαν αντιρρήσεις.

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Λιβερία και η Σομαλία, τα τρία αφρικανικά μέλη του Συμβουλίου, υποστήριξαν ότι η συγκεκριμένη αναφορά υπερέβαινε το αντικείμενο της ανανέωσης της αποστολής του ΟΗΕ στη Λιβύη. Κατά την άποψή τους, ένα κείμενο που αφορούσε πρωτίστως την πολιτική σταθεροποίηση της χώρας δεν έπρεπε να επιβαρύνεται με μια χωριστή διαφορά θαλάσσιας οριοθέτησης.

Η Κίνα διατύπωσε επίσης επιφυλάξεις και πρότεινε συμβιβαστική διατύπωση, εκφράζοντας προτίμηση να αποφευχθεί η αναφορά στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Στις επόμενες εκδοχές του σχεδίου, η αρχική διατύπωση αποδυναμώθηκε. Ακόμη και η ενδιάμεση αναφορά στη θαλάσσια ασφάλεια προκάλεσε αντιρρήσεις. Το βρετανικό σχέδιο τροποποιήθηκε επανειλημμένα, ενώ η Ελλάδα διέκοψε τη διαδικασία σιωπηρής έγκρισης όταν διαπίστωσε ότι η τελική εκδοχή δεν ανταποκρινόταν στη θέση της.

Η επιμονή αυτή δείχνει ότι η ελληνική αντιπροσωπεία δεν αποδέχθηκε αδιαμαρτύρητα την υποχώρηση. Δεν αναιρεί, όμως, το αποτέλεσμα.

Η τελική διατύπωση δεν περιείχε τη ρητή αναφορά στο Δίκαιο της Θάλασσας που είχε επιδιώξει η Αθήνα.

Η σημασία της Κίνας και των αφρικανικών κρατών

Η συγκεκριμένη εξέλιξη αξίζει μεγαλύτερη προσοχή από μια απλή καταγραφή των κρατών που διαφώνησαν.

Τα τρία αφρικανικά μέλη δεν καταψήφισαν το ψήφισμα. Αντίθετα, το υπερψήφισαν, όπως και η Κίνα. Επομένως, δεν τεκμηριώνεται ότι τα τέσσερα κράτη αναγνώρισαν τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου ή απέρριψαν συνολικά το Δίκαιο της Θάλασσας.

Αυτό που αποδεικνύεται είναι διαφορετικό και εξίσου σημαντικό. Οι αντιρρήσεις τους συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός τελικού κειμένου που δεν ικανοποίησε την ελληνική πλευρά.

Η διάκριση έχει σημασία, επειδή η διπλωματική επιρροή δεν ασκείται μόνο με την απόρριψη των θέσεων ενός κράτους. Ασκείται και με τη διαμόρφωση των όρων της συζήτησης, τον περιορισμό του αντικειμένου μιας απόφασης ή την απομάκρυνση διατυπώσεων που ένα άλλο κράτος θεωρεί ουσιώδεις.

Η επιχειρηματολογία των αφρικανικών κρατών περί περιορισμένου αντικειμένου της αποστολής έχει μια θεσμική βάση που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η UNSMIL δεν είναι διεθνές δικαστήριο θαλάσσιας οριοθέτησης. Ωστόσο, η Ελλάδα είχε λόγο να επιδιώκει μια αναφορά στην περιφερειακή σταθερότητα και στο Δίκαιο της Θάλασσας, ιδιαίτερα μετά τη λιβυκή κοινοβουλευτική απόφαση της 20ής Οκτωβρίου.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η ελληνική διπλωματία είχε διαμορφώσει εγκαίρως τις κατάλληλες συνεννοήσεις με χώρες πέραν του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Η υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των περιφερειακών εταίρων είναι απαραίτητη. Δεν επαρκεί, όμως, όταν μια απόφαση διαμορφώνεται σε όργανο όπου συμμετέχουν κράτη με διαφορετικές γεωπολιτικές προτεραιότητες.

Η ομιλία του πρωθυπουργού και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

Η αντίθεση ανάμεσα στις δύο διαδοχικές ημέρες είναι πολιτικά αξιοσημείωτη.

Στις 29 Οκτωβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αξιοποίησε την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας για να παρουσιάσει την ελληνική επιχειρηματολογία σε διεθνές ακροατήριο. Επικαλέστηκε τη γεωγραφία, τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών. Η παρέμβασή του είχε σαφές πολιτικό περιεχόμενο και έφερε το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο μιας συνεδρίασης υψηλού επιπέδου.

Αυτή η πρωτοβουλία ήταν θεμιτή και χρήσιμη ως δημόσια προβολή των ελληνικών θέσεων.

Η δημόσια προβολή, όμως, δεν αποτελεί από μόνη της επιτυχία στις διακρατικές διαπραγματεύσεις.

Στις 30 Οκτωβρίου, κατά την επόμενη διαδικασία, η Ελλάδα προήδρευε και πάλι του Συμβουλίου. Η Ελληνίδα μόνιμη αντιπρόσωπος, Αγλαΐα Μπαλτά, εξήγησε μετά την ψηφοφορία ότι η χώρα είχε καταβάλει ουσιαστική προσπάθεια να ενισχυθεί η σχετική διατύπωση της απόφασης, συνδέοντας τη λιβυκή πολιτική διαδικασία με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.

Η τοποθέτηση επιβεβαίωσε ότι το ζήτημα δεν ήταν δευτερεύον για την Αθήνα.

Παράλληλα, η Γαλλία, που είχε ψηφίσει υπέρ του τελικού κειμένου, επανέλαβε στη δική της παρέμβαση τη σημασία του Δικαίου της Θάλασσας για τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης. Η στάση της δείχνει ότι η Ελλάδα δεν στερούνταν υποστηρικτών. Δείχνει, όμως, και το όριο αυτής της υποστήριξης. Η γαλλική θέση διατυπώθηκε προφορικά μετά την ψηφοφορία, χωρίς να έχει διατηρηθεί η επιθυμητή ελληνική αναφορά στην απόφαση.

Ούτε η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου μπορούσε να επιβάλει διαφορετικό αποτέλεσμα. Η προεδρία παρέχει διαδικαστικό και πολιτικό βήμα, όχι πρόσθετη ψήφο ή δικαίωμα να καθορίζει μονομερώς το περιεχόμενο των αποφάσεων.

Η όποια κριτική πρέπει να στηρίζεται στο πραγματικό ερώτημα. Γιατί, παρά τη διεθνή προβολή, την ευρωπαϊκή υποστήριξη και την προετοιμασία που είχε προηγηθεί, η κυβέρνηση δεν εξασφάλισε την αναφορά που είχε θέσει ως στόχο;

Η αποχή ήταν επιλογή διαμαρτυρίας, όχι διπλωματική επιτυχία

Η ελληνική αποχή δεν ισοδυναμεί με εγκατάλειψη του Δικαίου της Θάλασσας. Ούτε πρέπει να παρουσιάζεται ως υπερψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Η απόφαση αφορούσε την ανανέωση της UNSMIL, όχι τη νομιμότητα των θαλάσσιων αξιώσεων Τουρκίας και Λιβύης.

Αυτό δεν καθιστά την εξέλιξη ασήμαντη.

Η αποχή ήταν ένας τρόπος να καταγραφεί η ελληνική διαφωνία. Είναι θεμιτό μια χώρα να μη στηρίξει ένα ψήφισμα όταν θεωρεί ότι υπολείπεται των θέσεών της σε ζήτημα εθνικής σημασίας. Δεν μπορεί, όμως, να παρουσιάζει την αποχή ως υποκατάστατο του αρχικού διαπραγματευτικού στόχου.

Η απόφαση εγκρίθηκε χωρίς την ελληνική ψήφο. Η αποστολή του ΟΗΕ συνεχίζει το έργο της και η ρητή αναφορά που ζητούσε η Αθήνα δεν περιλήφθηκε.

Η Ρωσία επίσης απείχε, αλλά για διαφορετικούς λόγους, που συνδέονταν κυρίως με τις επιφυλάξεις της για τη λιβυκή πολιτική διαδικασία και την προώθηση συμφωνιών χωρίς επαρκή υποστήριξη όλων των πλευρών.

Η σύμπτωση των δύο αποχών δεν συνιστά κοινή διπλωματική θέση. Αντίθετα, αναδεικνύει πόσο διαφορετικές προτεραιότητες μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια ψηφοφορία.

Οι σύμμαχοι, οι δηλώσεις και τα όρια της στήριξής τους

Η Ελλάδα είχε πετύχει, λίγες ημέρες νωρίτερα, μια θετική διπλωματική κίνηση.

Στις 26 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε στον ΟΗΕ κοινή δήλωση εκ μέρους της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συμμετέχοντες επανέλαβαν ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο αντιβαίνει στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Η δήλωση είχε ιδιαίτερη σημασία, επειδή η ελληνική θέση υποστηρίχθηκε και από αραβικά κράτη με άμεσο ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή.

Επιπλέον, οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχαν ήδη απορρίψει δημόσια τη λιβυκή απόφαση της 20ής Οκτωβρίου.

Δεν θα ήταν, επομένως, ακριβές να υποστηριχθεί ότι η Ελλάδα βρέθηκε πλήρως απομονωμένη.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η στήριξη δεν μετατράπηκε στο επιθυμητό αποτέλεσμα κατά τη διαπραγμάτευση του ψηφίσματος.

Η διαπίστωση αυτή επαναφέρει το ζήτημα της αποτελεσματικότητας των ελληνικών συμμαχιών.

Η διπλωματία δεν αξιολογείται μόνο από τον αριθμό των κοινών δηλώσεων, των διμερών συναντήσεων ή των φωτογραφιών με ξένους ηγέτες. Αξιολογείται και από το κατά πόσο οι εταίροι συνδράμουν στην εξασφάλιση συγκεκριμένων αποφάσεων, όταν τίθενται ζητήματα ζωτικού εθνικού ενδιαφέροντος.

Χρειάζεται, συνεπώς, μια σαφής απάντηση για τη στάση της Ουάσιγκτον και του Λονδίνου κατά τις διαπραγματεύσεις. Η διαθέσιμη καταγραφή δεν αποδεικνύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτάχθηκαν στην ελληνική πρόταση. Ούτε επιτρέπει να αποδοθεί αποκλειστικά στη βρετανική αντιπροσωπεία η αποδυνάμωσή της.

Επιβεβαιώνει, όμως, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο διατήρησε στο τελικό σχέδιο τη συμβιβαστική διατύπωση και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερψήφισαν την απόφαση.

Η Αθήνα οφείλει να εξηγήσει ποια υποστήριξη ζήτησε από τους δύο αυτούς εταίρους, τι ανταπόκριση έλαβε και ποια εναλλακτική λύση επιδίωξε όταν η αρχική διατύπωση δεν μπορούσε να διατηρηθεί.

Το Δίκαιο της Θάλασσας δεν καταργήθηκε. Το πρόβλημα είναι πολιτικό.

Οφείλουμε να είμαστε σαφείς και ως προς τη νομική διάσταση.

Η απόφαση 2835 (2026) δεν επικυρώνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Δεν αναγνωρίζει τη συγκεκριμένη θαλάσσια οριοθέτηση και δεν στερεί από την Ελλάδα τα δικαιώματα που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο.

Το νομικό καθεστώς των νησιών, οι κανόνες για την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα και η αρχή ότι μια διμερής συμφωνία δεν μπορεί να επιβάλει υποχρεώσεις σε τρίτο κράτος χωρίς τη συναίνεσή του εξακολουθούν να αποτελούν μέρος του ισχύοντος διεθνούς νομικού πλαισίου.

Ωστόσο, η διατήρηση των νομικών επιχειρημάτων δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την αποτροπή δυσμενών πολιτικών εξελίξεων.

Ακριβώς αυτό ήταν και το βασικό συμπέρασμα του προηγούμενου άρθρου μας.

Η Τουρκία επιδιώκει να αποκτήσει διπλωματικά, οικονομικά και επιχειρησιακά ερείσματα, ώστε η επίμαχη συμφωνία να αποκτά μεγαλύτερη πρακτική σημασία, ανεξάρτητα από τις ελληνικές αντιρρήσεις.

Η εξέλιξη στη λιβυκή Βουλή ενίσχυσε την πολιτική της θέση. Η αδυναμία διατήρησης της ελληνικής διατύπωσης στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν αποτελεί ισοδύναμο γεγονός, αλλά προσθέτει έναν ακόμη λόγο προβληματισμού για τη δυνατότητα της Αθήνας να διαμορφώνει ευνοϊκούς διεθνείς συσχετισμούς.

Οι δύο εξελίξεις δεν αποδεικνύουν ότι η Άγκυρα έχει κερδίσει τη νομική αντιπαράθεση. Αναδεικνύουν, όμως, τη διαφορά ανάμεσα στο νομικό επιχείρημα και στην πολιτική ισχύ που απαιτείται για την προστασία του.

Η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο

Υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος που συνδέει άμεσα τις εξελίξεις στον ΟΗΕ με το Great Sea Interconnector, το υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.

Όπως αναλύσαμε στις 25 Οκτωβρίου, η νομική δυνατότητα πραγματοποίησης νόμιμων θαλάσσιων δραστηριοτήτων δεν αρκεί όταν δημιουργούνται συνθήκες αβεβαιότητας, αμφισβήτησης δικαιοδοσίας ή κινδύνου παρεμπόδισης.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη διατύπωση μιας διεθνούς απόφασης.

Αφορά τη δυνατότητα του ελληνικού κράτους να εξασφαλίζει ότι οι αποφάσεις του για ερευνητικές και ενεργειακές δραστηριότητες μπορούν πράγματι να υλοποιούνται, χωρίς παραίτηση από δικαιώματα και χωρίς ακούσια αναγνώριση ξένων αξιώσεων.

Η κυβέρνηση οφείλει να αποσαφηνίσει πώς συνδέει τη νομική επιχειρηματολογία της με την ενεργειακή της πολιτική, τις εκκρεμείς θαλάσσιες οριοθετήσεις και την επιχειρησιακή προστασία των δραστηριοτήτων της χώρας.

Η αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού δεν αντιμετωπίζεται μόνο με ομιλίες στη Νέα Υόρκη. Χρειάζεται σταθερή συνεργασία με την Αίγυπτο, την Κύπρο και τους ευρωπαϊκούς εταίρους, ενεργή παρουσία στα λιβυκά κέντρα αποφάσεων και συστηματική διπλωματική προσέγγιση κρατών που δεν συμμερίζονται αυτομάτως τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες.

Προπάντων, χρειάζεται αξιόπιστη συλλογή πληροφοριών και εκτίμηση των κινδύνων. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να διαθέτει έγκαιρες, τεκμηριωμένες πληροφορίες για τις επιδιώξεις των άλλων κρατών, τις μεταβολές των συσχετισμών και τις πραγματικές δυνατότητες υποστήριξης των ελληνικών θέσεων.

Χωρίς αυτή την προετοιμασία, η διπλωματία κινδυνεύει να περιορίζεται στη διαχείριση δυσμενών γεγονότων αφού αυτά έχουν ήδη συμβεί.

Η κυβέρνηση οφείλει συγκεκριμένες απαντήσεις

Η αποχή της Ελλάδας θέτει πλέον νέα ερωτήματα πολιτικής λογοδοσίας.

Πότε ενημερώθηκε η πολιτική ηγεσία ότι η ελληνική πρόταση αντιμετώπιζε σοβαρές αντιρρήσεις; Ποιες ενέργειες έγιναν πριν από την τελική αναθεώρηση του σχεδίου; Υπήρξε προσπάθεια εξασφάλισης εναλλακτικής διατύπωσης που να διατηρεί ουσιαστική αναφορά στο Δίκαιο της Θάλασσας; Ποια ήταν η ανταπόκριση των μόνιμων μελών του Συμβουλίου; Και ποιες πρωτοβουλίες σχεδιάζονται ώστε η ελληνική θέση να αποκτήσει ευρύτερη υποστήριξη πέραν της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Αυτά είναι ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν με συγκεκριμένα στοιχεία και όχι με γενικές αναφορές στο κύρος και την ιστορία της χώρας.

Η κυβέρνηση δεν ευθύνεται επειδή η Κίνα ή οποιοδήποτε άλλο κράτος διατηρεί διαφορετικές προτεραιότητες. Έχει, όμως, την ευθύνη να προβλέπει αυτές τις διαφοροποιήσεις και να επιδιώκει εγκαίρως τους κατάλληλους συσχετισμούς.

Η απόφαση της 30ής Οκτωβρίου αποτελεί αρνητικό αποτέλεσμα ως προς τον συγκεκριμένο ελληνικό διπλωματικό στόχο. Το να αναγνωριστεί αυτό δεν σημαίνει ότι αμφισβητούνται τα ελληνικά δικαιώματα ή ότι απαξιώνονται όλες οι προσπάθειες της ελληνικής αντιπροσωπείας.

Σημαίνει ότι η εξωτερική πολιτική πρέπει να κρίνεται με βάση το αποτέλεσμα και όχι αποκλειστικά με βάση τις προθέσεις ή τη δημόσια εικόνα της.

Η διπλωματία δεν κρίνεται από το χειροκρότημα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε κάθε λόγο να παρουσιάσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας τις ελληνικές θέσεις και να καταδείξει τις σοβαρές νομικές ενστάσεις απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η δημόσια αυτή παρέμβαση, όμως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη ολοκληρωμένης διπλωματικής επιτυχίας, όταν την επόμενη ημέρα η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει την αναφορά που η ίδια θεωρούσε αναγκαία.

Η εξέλιξη δεν δικαιολογεί ισχυρισμούς ότι ο ΟΗΕ νομιμοποίησε το τουρκολιβυκό. Δικαιολογεί, όμως, την κριτική ότι η κυβέρνηση απέτυχε να πετύχει έναν συγκεκριμένο στόχο, παρά την κινητοποίηση που είχε προηγηθεί.

Στις 25 Οκτωβρίου γράψαμε ότι η Ελλάδα διαθέτει νομικά επιχειρήματα, αλλά η κυβέρνηση δεν έχει εξηγήσει επαρκώς πώς θα αποτρέψει την πολιτική παγίωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Έξι ημέρες αργότερα, η αποχή στο Συμβούλιο Ασφαλείας καθιστά αυτό το ερώτημα ακόμη πιο επίκαιρο.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μόνο να έχει δίκιο. Χρειάζεται να μπορεί και να το υπερασπίζεται αποτελεσματικά.

Οι χάρτες, οι ομιλίες και οι διεθνείς δηλώσεις έχουν τη σημασία τους. Η πολιτική ηγεσία κρίνεται, ωστόσο, από την ικανότητά της να μετατρέπει αυτή τη δραστηριότητα σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, συμφωνίες και ασφαλείς προϋποθέσεις άσκησης των εθνικών δικαιωμάτων.

Η παρουσία ενός πρωθυπουργού στον ΟΗΕ μπορεί να προσφέρει ισχυρές εικόνες. Δεν μπορεί να καλύψει ένα δυσμενές διπλωματικό αποτέλεσμα.

Και στην εξωτερική πολιτική, το αποτέλεσμα έχει μεγαλύτερη αξία από την εικόνα.

*Expert Intelligence Specialist, Analyst in International Affairs, Historian, Writer

Πηγές

1. ΟΗΕ, συνεδρίαση 10260 του Συμβουλίου Ασφαλείας, 30.10.2026. Καταγραφή ψηφοφορίας και παρεμβάσεων. Η διαθέσιμη απομαγνητοφώνηση είναι αυτοματοποιημένη και δεν αποτελεί το επίσημο τελικό πρακτικό. https://transcripts.un.org/en/sc/10260

2. Security Council Report, Libya: Vote on UNSMIL Mandate Renewal, 29.10.2026. Αναλυτική καταγραφή των διαπραγματεύσεων και των διαφωνιών για το Δίκαιο της Θάλασσας. https://www.securitycouncilreport.org/whatsinblue/2026/10/libya-vote-on-unsmil-mandate-renewal-2.php

3. Γραφείο Πρωθυπουργού, εθνική παρέμβαση Κυριάκου Μητσοτάκη, 29.10.2026. https://www.primeminister.gr/2026/10/29/39623

4. Υπουργείο Εξωτερικών Ηνωμένου Βασιλείου, εξήγηση ψήφου για την απόφαση 2835, 30.10.2026. https://www.gov.uk/government/speeches/this-mandate-will-strengthen-unsmils-ability-to-advance-a-libyan-led-and-libyan-owned-political-process-uk-statement-at-the-un-security-council

5. ΑΠΕ-ΜΠΕ, κοινή δήλωση Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Μπαχρέιν, ΗΑΕ και ΕΕ, 26.10.2026. https://www.amna.gr/mobile/article/1034245/Joint-statement-by-Greece--Egypt--Cyprus--Bahrain--UAE-and-EU-at-UN-Turkish-Libyan-MoU-null-and-void

6. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κοινή δήλωση για το τουρκολιβυκό, 20.10.2026. https://www.consilium.europa.eu/it/press/press-releases/2026/10/20/joint-statement-by-the-president-of-the-european-council-and-the-president-of-the-european-commission/

7. ΕΡΤ, ανανέωση της UNSMIL με αποχή Ελλάδας και Ρωσίας, 30.10.2026. https://www.ertnews.gr/eidiseis/oie-ananeosi-tis-apostolis-sti-livyi-me-apoxi-elladas-kai-rosias/