Ανοικτά θέματα τουρκολιβυκό  και καλώδιο - Η προειδοποίηση Βαληνάκη, η αναφορά στον Δένδια και τα αναπάντητα ερωτήματα για Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη

Του Κώστα Αγγελάκη*

Υπάρχουν στιγμές στην εξωτερική πολιτική κατά τις οποίες η απόσταση ανάμεσα στις επίσημες διαβεβαιώσεις και στις εξελίξεις επί του πεδίου γίνεται ιδιαίτερα εμφανής. Η υπόθεση του τουρκολιβυκού μνημονίου και η πολύχρονη εκκρεμότητα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου αποτελούν μια τέτοια περίπτωση.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει, και ορθώς ως προς τον βασικό νομικό πυρήνα της θέσης της, ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας. Επικαλείται τη σταθερή θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις διπλωματικές επαφές με την Αίγυπτο και τις δημόσιες παρεμβάσεις της στους διεθνείς οργανισμούς.

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η Τουρκία δεν περιορίζει τη στρατηγική της σε μια νομική αντιπαράθεση. Επιδιώκει πολιτικές συμφωνίες, ενεργειακές συνεργασίες και δυνατότητες επιρροής επί συγκεκριμένων θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της όχι μόνο με επιχειρήματα, αλλά και με μια συνεκτική στρατηγική εφαρμογής τους.

Αυτή τη διάσταση αναδεικνύει με ιδιαίτερα αυστηρό τρόπο ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιάννης Βαληνάκης, σε πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του στην πλατφόρμα X.

Η σημασία της παρέμβασής του δεν περιορίζεται στο επιστημονικό του κύρος. Ο Βαληνάκης υπήρξε στενός συνεργάτης του Κώστα Καραμανλή σε ζητήματα εξωτερικής και ευρωπαϊκής πολιτικής ήδη από την περίοδο που εκείνος βρισκόταν στην αντιπολίτευση. Διετέλεσε Υφυπουργός Εξωτερικών από το 2004 έως το 2009, συμμετέχοντας στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή της εξωτερικής πολιτικής των κυβερνήσεων Καραμανλή.

Επομένως, η κριτική του δεν προέρχεται από έναν παρατηρητή χωρίς κυβερνητική εμπειρία, αλλά από έναν άνθρωπο που έχει συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις και γνωρίζει τις δυνατότητες, τις δυσκολίες και τις απαιτήσεις της ελληνικής διπλωματίας.

Και κυρίως, από ένα πρόσωπο με σαφή πολιτική διαδρομή στον ευρύτερο χώρο της Νέας Δημοκρατίας, αλλά εκτός του σημερινού κυβερνητικού σχήματος.

Όταν η νομική επιχειρηματολογία δεν αρκεί

Στην ανάρτησή του, ο Βαληνάκης χαρακτηρίζει την επίκληση της απουσίας έννομων αποτελεσμάτων «επικοινωνιακή υπεκφυγή» και προειδοποιεί για τις πρακτικές συνέπειες των τουρκικών κινήσεων.

Η διατύπωση είναι σκληρή. Απευθύνεται, όμως, στον πυρήνα της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει ότι η πρόσφατη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν αλλάζει τη νομική κατάσταση. Η διαπίστωση αυτή έχει βάση ως προς τα δικαιώματα τρίτων κρατών.

Αλλά δεν απαντά από μόνη της στο ουσιαστικό ερώτημα… Τι συμβαίνει όταν μια συμφωνία, την οποία η Ελλάδα θεωρεί αντίθετη στο Διεθνές Δίκαιο, αποκτά ολοένα ευρύτερη πολιτική αποδοχή στο εσωτερικό της Λιβύης;

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε το μνημόνιο του 2019 και ανέτρεψε την προηγούμενη αρνητική του στάση. Η μεταστροφή αυτή αποτέλεσε σημαντική εξέλιξη, καθώς η Τουρκία κατάφερε να προσεγγίσει έναν λιβυκό θεσμό που επί χρόνια αντιτασσόταν στη συμφωνία.

Το μνημόνιο, βεβαίως, δεν απέκτησε για πρώτη φορά διεθνή ισχύ στις 20 Οκτωβρίου 2026. Είχε ήδη καταχωριστεί στον ΟΗΕ ως συμφωνία που τέθηκε σε ισχύ μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών στις 8 Δεκεμβρίου 2019. Η πρόσφατη κοινοβουλευτική έγκριση έχει πρωτίστως πρόσθετη εσωτερική πολιτική και θεσμική σημασία για τη Λιβύη.

Αυτή η διάκριση δεν αποδυναμώνει την ουσία της προειδοποίησης Βαληνάκη.

Αντιθέτως, δείχνει ότι η Τουρκία επενδύει συστηματικά στη μεταβολή των πολιτικών συσχετισμών, χωρίς να χρειάζεται να έχει κερδίσει τη διεθνή νομική αντιπαράθεση.

Ο Βαληνάκης επισημαίνει επίσης τις δυνατότητες που, κατά την εκτίμησή του, αποκτά η Άγκυρα για βαθύτερη στρατιωτική και ενεργειακή συνεργασία με τη Λιβύη, για προώθηση ερευνών και για άσκηση πιέσεων σε επενδυτικά σχέδια της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι εκτιμήσεις αυτές δεν αποτελούν όλες ήδη πραγματοποιημένα γεγονότα. Συνιστούν, όμως, ένα σύνολο κινδύνων που η ελληνική πλευρά οφείλει να αξιολογήσει και να αντιμετωπίσει προληπτικά.

Ακριβώς εδώ εντοπίζεται και το σοβαρότερο ερώτημα για την κυβέρνηση. Γιατί η ελληνική διπλωματία δεν κατάφερε να αποτρέψει την πολιτική μεταστροφή της Βεγγάζης, ενώ γνώριζε τη μακρόχρονη προσπάθεια της Άγκυρας να την προσεγγίσει;

Από τη Βεγγάζη στον ΟΗΕ: Η αλληλουχία των εξελίξεων

Το F2News.gr έχει ήδη αναδείξει αυτή τη διάσταση.

Στις 25 Οκτωβρίου, στο άρθρο μας «Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το καλώδιο και το έλλειμμα ελληνικής στρατηγικής», υπογραμμίσαμε την ανάγκη να μετατραπούν τα ελληνικά νομικά επιχειρήματα σε μετρήσιμη διπλωματική και επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

Στις 27 Οκτωβρίου, αναδημοσιεύσαμε το άρθρο του Νίκου Τσαγκατάκη από την «Η Άποψη», «Το… δίπορτο του Κυριάκου με τα “ήρεμα” και τα “φουρτουνιασμένα” νερά», όπου αναπτύσσεται η πολιτική αντίφαση ανάμεσα στην κυβερνητική προβολή της ελληνοτουρκικής προσέγγισης και στις συνεχιζόμενες τουρκικές διεκδικήσεις.

Στις 31 Οκτωβρίου, με το άρθρο «Από τον χάρτη του Μητσοτάκη στην αποχή της Ελλάδας: Το διπλωματικό έλλειμμα στον ΟΗΕ», καταγράψαμε την ελληνική αποχή στην ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη Λιβύη.

Η αποχή ακολούθησε την αποδυνάμωση της αναφοράς στο Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία η Αθήνα είχε επιδιώξει να περιληφθεί στην απόφαση για την ανανέωση της αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη.

Οι τρεις εξελίξεις δεν είναι ταυτόσημες, ούτε μπορούν να αποδοθούν όλες αποκλειστικά στις αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ίδια δυσκολία. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική νομική και ευρωπαϊκή υποστήριξη, αλλά δεν καταφέρνει πάντοτε να τη μετατρέψει στο αποτέλεσμα που επιδιώκει.

Οι κοινές δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Αιγύπτου και άλλων εταίρων αποτελούν πραγματικά διπλωματικά ερείσματα. Δεν πρέπει να υποτιμώνται. Δεν μπορούν, όμως, να θεωρούνται επαρκείς όταν η αντίθετη πλευρά συνεχίζει να ενισχύει τις θέσεις της με νέες πολιτικές κινήσεις.

Το ερώτημα δεν είναι πόσες φορές καταδικάστηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Είναι πόσο αποτελεσματικά εμποδίζεται η αξιοποίησή του για την προβολή και επιβολή τουρκικών αξιώσεων.

Το καλώδιο και η επικίνδυνη ασάφεια της «ενημέρωσης»

Η δεύτερη βασική διάσταση της παρέμβασης Βαληνάκη αφορά το Great Sea Interconnector (GSI), την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.

Εδώ η συζήτηση δεν αφορά μόνο μια ενδεχόμενη εξέλιξη. Αφορά ένα συγκεκριμένο έργο που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα προόδου.

Στις 2 Νοεμβρίου 2026, το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo, το οποίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου για τις προβλεπόμενες έρευνες βυθού, εξακολουθεί να αναμένει την έκδοση της σχετικής NAVTEX.

Η αίτηση είχε υποβληθεί στις 8 Οκτωβρίου. Έχουν παρέλθει περισσότερες από τρεις εβδομάδες και η επανέναρξη των ερευνών δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.

Πρόκειται για ένα αντικειμενικό δεδομένο που καθιστά ακόμη πιο επίκαιρες τις επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών χειρισμών.

Ο Βαληνάκης στρέφει την προσοχή του στην πιθανότητα μια άτυπη διαδικασία ενημέρωσης της Τουρκίας, μέσω γαλλικών επαφών, να δημιουργήσει στην πράξη την εντύπωση αναγνώρισης τουρκικής αρμοδιότητας.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι η Ελλάδα ζήτησε άδεια από την Άγκυρα. Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει διαψεύσει κατηγορηματικά την ύπαρξη τέτοιας συνεννόησης, ενώ η ανάδοχος Nexans έχει δηλώσει επισήμως ότι δεν έχει έρθει και δεν σχεδιάζει να έρθει σε επαφή με τις τουρκικές αρχές για τις συγκεκριμένες έρευνες.

Παράλληλα, έχουν δημοσιευθεί πληροφορίες για διπλωματικές επαφές Παρισιού–Άγκυρας, με στόχο να αποφευχθεί μια νέα εμπλοκή στο έργο.

Αυτά τα δεδομένα δεν επιτρέπουν να θεωρηθεί ως αποδεδειγμένος ένας συμβιβασμός που παρέχει στην Τουρκία δικαίωμα έγκρισης.

Δικαιολογούν, όμως, την απαίτηση για απόλυτη σαφήνεια.

Άλλο πράγμα είναι η ενημέρωση για λόγους ναυσιπλοΐας και ασφάλειας. Άλλο η διαβούλευση μεταξύ κρατών για την αποφυγή εντάσεων. Και εντελώς διαφορετικό η αναγνώριση δικαιώματος αδειοδότησης σε ένα κράτος που προβάλλει αμφισβητούμενες θαλάσσιες αξιώσεις.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει ότι αυτές οι τρεις έννοιες δεν θα συγχέονται ούτε στα επίσημα έγγραφα ούτε στην πράξη.

Το ερώτημα είναι απολύτως συγκεκριμένο. Θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες με βάση τις νόμιμες διαδικασίες που αναγνωρίζει η Ελλάδα ή θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από άτυπες πολιτικές συνεννοήσεις, των οποίων το περιεχόμενο δεν γνωρίζουμε;

Αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν απαιτείται τουρκική συναίνεση, οφείλει να εξηγήσει γιατί ένα στρατηγικό έργο παραμένει τόσο ευάλωτο στις τουρκικές αντιδράσεις.

Η επίκληση της ανάγκης να ολοκληρωθεί το καλώδιο είναι εύλογη. Η ολοκλήρωσή του, όμως, δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για ασάφειες ως προς την άσκηση και την προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η αναφορά στον Δένδια δεν είναι τυχαία

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία αποκτά το δεύτερο μέρος της ανάρτησης Βαληνάκη.

Ο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών υπενθυμίζει τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου, την οποία υπέγραψε στις 6 Αυγούστου 2020 ο τότε υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι.

Τη χαρακτηρίζει επιτυχία και αντιπαραβάλλει σε αυτήν όσα, κατά την κρίση του, δεν έγιναν τα επόμενα έξι χρόνια.

Επισημαίνει ότι δεν ολοκληρώθηκε η οριοθέτηση προς τα ανατολικά, δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς οι δυνατότητες περαιτέρω ενεργειακών ερευνών και δεν αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά οι παρεμβάσεις που αποδίδει στην Τουρκία σε θαλάσσιες ερευνητικές δραστηριότητες.

Παράλληλα, αναφέρεται θετικά και στους χειρισμούς του ΥΠΕΞ κατά την περίοδο της κυβέρνησης Καραμανλή, με αφορμή το περιστατικό του νορβηγικού ερευνητικού σκάφους Malene Ostervold το 2008.

Δεν πρόκειται, επομένως, για μια παρέμβαση που περιορίζεται στη θεωρία του Διεθνούς Δικαίου.

Ο Βαληνάκης επιλέγει συγκεκριμένα ιστορικά παραδείγματα, τα οποία παρουσιάζει ως δείγματα μιας πιο ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής. Και αντιπαραβάλλει αυτά τα παραδείγματα με την κατάσταση που διαπιστώνει σήμερα.

Εδώ εντοπίζεται και η έμμεση, αλλά πολιτικά σαφής, αιχμή προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γιώργο Γεραπετρίτη.

Ο Βαληνάκης δεν τους κατονομάζει στην επίμαχη ανάρτηση ως προσωπικούς αποδέκτες της κριτικής. Όμως ο Πρωθυπουργός και ο σημερινός Υπουργός Εξωτερικών έχουν την πολιτική ευθύνη της τρέχουσας διαχείρισης του τουρκολιβυκού και του GSI.

Όταν ένας πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών, με την πολιτική διαδρομή του Βαληνάκη, αναδεικνύει ως θετικό ορόσημο μια συγκεκριμένη επιτυχία του Δένδια και επισημαίνει όσα έμειναν ανεκπλήρωτα στη συνέχεια, η σύγκριση αναπόφευκτα αποκτά και εσωτερικό πολιτικό περιεχόμενο.

Η ανάγνωση αυτή δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι ο Βαληνάκης υποστηρίζει προσωπικά τον Δένδια έναντι του Μητσοτάκη. Ούτε στοιχειοθετεί κάποια οργανωμένη εσωκομματική διαφοροποίηση.

Άλλωστε, η συμφωνία του 2020 πραγματοποιήθηκε επί πρωθυπουργίας Μητσοτάκη, ενώ ο Δένδιας διατήρησε το χαρτοφυλάκιο του υπουργού Εξωτερικών έως το 2023. Συνεπώς, η κριτική για την εξαετία δεν απαλλάσσει αυτομάτως κανέναν από τις ευθύνες ή τις επιλογές της περιόδου.

Αλλά η πολιτική αντίστιξη είναι υπαρκτή.

Από τη μία πλευρά προβάλλεται ένα συγκεκριμένο διπλωματικό αποτέλεσμα με υπογραφή Δένδια. Από την άλλη, τίθενται ερωτήματα για την αξιοποίησή του και για την αποτελεσματικότητα των μεταγενέστερων κυβερνητικών χειρισμών, τους οποίους σήμερα εκπροσωπούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

Και αυτή η σύγκριση, ιδιαίτερα όταν διατυπώνεται από ένα πρόσωπο του πολιτικού και διπλωματικού περιβάλλοντος Καραμανλή, δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί χωρίς σημασία.

Το ουσιαστικό ερώτημα, πάντως, δεν είναι ποιος πολιτικός κερδίζει σε μια εσωτερική σύγκριση.

Είναι γιατί μια συμφωνία που θεωρήθηκε σημαντική εθνική επιτυχία δεν αξιοποιήθηκε, σύμφωνα με την κριτική Βαληνάκη, στον βαθμό που θα μπορούσε.

Η στρατηγική της Τουρκίας και τα όρια των ελληνικών διαβεβαιώσεων

Η τουρκική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο εμφανίζει μια συνέχεια που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις κατά καιρούς διπλωματικές δηλώσεις.

Η Άγκυρα επιδιώκει να συνδέσει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της με τη συνεργασία της με τη Λιβύη, τις ενεργειακές έρευνες, τις στρατιωτικές της δυνατότητες και τη θέση της στους περιφερειακούς σχεδιασμούς.

Η πρόσφατη μεταστροφή της λιβυκής Βουλής ενισχύει τις δυνατότητες αυτής της πολιτικής, ακόμη και αν δεν αλλάζει τη διεθνή νομική θέση της Ελλάδας.

Ο Βαληνάκης προειδοποιεί ότι η συσσώρευση τέτοιων εξελίξεων ενδέχεται να επηρεάσει τις ενεργειακές επενδύσεις και τις σχεδιαζόμενες διασυνδέσεις της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο κίνδυνος είναι πραγματικός ως ενδεχόμενο, αλλά οι συνέπειές του χρειάζονται προσεκτική τεκμηρίωση. Δεν μπορούμε να θεωρήσουμε κάθε καθυστέρηση ή ματαίωση ενεργειακού έργου αποκλειστικό αποτέλεσμα τουρκικών πιέσεων. Το κόστος, η χρηματοδότηση και η εμπορική βιωσιμότητα επηρεάζουν επίσης τις επενδυτικές αποφάσεις.

Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει τη σημασία της γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Όταν οι επενδυτές δεν γνωρίζουν αν οι έρευνες θα ολοκληρωθούν εγκαίρως ή αν υπάρχει κίνδυνος νέας αντιπαράθεσης, η αβεβαιότητα μεταφέρεται στον σχεδιασμό, στις συμβάσεις και στο κόστος του έργου.

Η Ελλάδα χρειάζεται, επομένως, μια πολιτική που θα περιορίζει αυτόν τον κίνδυνο χωρίς να δημιουργεί προηγούμενα σε βάρος των δικαιωμάτων της.

Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να υποστηρίζει τον διάλογο με την Τουρκία. Ο διάλογος μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο αποκλιμάκωσης.

Δεν αρκεί όμως να μειώνεται η ένταση, εάν στο μεταξύ οι αμφισβητήσεις παραμένουν, τα έργα καθυστερούν και η άλλη πλευρά αποκτά πρόσθετα πολιτικά ερείσματα.

Η πραγματική επιτυχία μιας πολιτικής αποκλιμάκωσης δεν αποδεικνύεται μόνο από την απουσία κρίσεων. Αποδεικνύεται και από τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί απρόσκοπτα τα δικαιώματά της.

Τα ερωτήματα που οφείλει να απαντήσει η κυβέρνηση

Η παρέμβαση Βαληνάκη, σε συνδυασμό με όσα έχουν προηγηθεί στη Λιβύη, στον ΟΗΕ και στην περιοχή της Κάσου, δημιουργεί συγκεκριμένη ανάγκη δημόσιας λογοδοσίας.

Πρώτον, γιατί η Κυβέρνηση δεν έχει επιτύχει την ολοκλήρωση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης προς τα ανατολικά; Οι διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο έχουν τις δικές τους δυσκολίες και δεν εξαρτώνται μονομερώς από την Αθήνα. Ποιοι είναι, όμως, οι συγκεκριμένοι στόχοι και ποια τα εμπόδια που έχουν καταγραφεί;

Δεύτερον, ποιο είναι το σαφές χρονοδιάγραμμα επανέναρξης των ερευνών του GSI; Ποιες προϋποθέσεις απομένουν και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη εάν υπάρξει νέα αναβολή;

Τρίτον, ποιο ακριβώς είναι το περιεχόμενο της διπλωματικής συνεννόησης με τη Γαλλία για την αντιμετώπιση των τουρκικών αντιρρήσεων; Πώς εξασφαλίζεται ότι οποιαδήποτε επικοινωνία δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας;

Τέταρτον, ποια νέα στρατηγική προτίθεται να εφαρμόσει η Αθήνα απέναντι στη μεταβολή των λιβυκών συσχετισμών; Η επανάληψη των καταδικαστικών δηλώσεων έχει αξία, αλλά απαιτείται και ενεργή πολιτική παρουσία στα διαφορετικά κέντρα εξουσίας της Λιβύης.

Και πέμπτον, πώς συνδέονται όλα αυτά σε μια συνολική πολιτική για την Ανατολική Μεσόγειο; Η ΑΟΖ, το τουρκολιβυκό, το GSI, οι ενεργειακές έρευνες και οι σχέσεις με την Αίγυπτο δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πλήρως ανεξάρτητα ζητήματα.

Η κυβέρνηση επικαλείται συχνά τη διπλωματική αναβάθμιση της Ελλάδας. Μια τέτοια αποτίμηση, όμως, χρειάζεται να συνοδεύεται από συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι μόνο από τη συμμετοχή σε διεθνείς συναντήσεις ή την έκδοση κοινών ανακοινώσεων.

Δεν αρκεί να έχεις το Δίκαιο με το μέρος σου

Η παρέμβαση του Γιάννη Βαληνάκη δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία δημόσια διαφωνία για την εξωτερική πολιτική.

Έχει βαρύτητα επειδή συνδέει συγκεκριμένα γεγονότα με έναν ευρύτερο προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιλαμβάνεται την προάσπιση των δικαιωμάτων της.

Έχει, επίσης, πολιτική σημασία επειδή προέρχεται από έναν πρώην Υφυπουργό Εξωτερικών των κυβερνήσεων Καραμανλή, ο οποίος επιλέγει να υπενθυμίσει ένα θετικό διπλωματικό αποτέλεσμα του Νίκου Δένδια και να επισημάνει τις εκκρεμότητες που ακολούθησαν.

Δεν αποδεικνύει κάποια προσωπική πολιτική συμμαχία. Αναδεικνύει, όμως, μια ουσιαστική διαφοροποίηση ως προς την αξιολόγηση των κυβερνητικών χειρισμών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχουν το δικαίωμα να υπερασπίζονται τη στρατηγική τους. Έχουν και την υποχρέωση να εξηγούν γιατί, παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, εξακολουθούν να υπάρχουν τόσο σημαντικές εκκρεμότητες.

Στις 25 Οκτωβρίου γράψαμε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική αντιμετωπίζει έλλειμμα στρατηγικής αποτελεσματικότητας. Στις 31 Οκτωβρίου καταγράψαμε ένα συγκεκριμένο δυσμενές διαπραγματευτικό αποτέλεσμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Σήμερα, με το ερευνητικό σκάφος να παραμένει σε αναμονή στο Ηράκλειο και με την παρέμβαση Βαληνάκη να θέτει εκ νέου τα ερωτήματα για τη Λιβύη και την Κάσο, η ανάγκη απαντήσεων γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.

Η νομική υπεροχή των ελληνικών θέσεων έχει ουσιαστική σημασία. Δεν πρέπει να υποτιμάται ούτε να παρουσιάζεται ως άνευ αξίας. Από μόνη της, όμως, δεν εξασφαλίζει την προστασία των συμφερόντων της χώρας.

Η εξωτερική πολιτική δεν εξαντλείται στη διαπίστωση ότι οι κινήσεις της άλλης πλευράς είναι παράνομες. Περιλαμβάνει και την υποχρέωση να εμποδίζεται η πρακτική αξιοποίησή τους εις βάρος των ελληνικών δικαιωμάτων.

Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα που θέτει η παρέμβαση Βαληνάκη.

Και αυτό είναι το ζήτημα στο οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει πλέον να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις.

*Expert Intelligence Specialist, Analyst in International Affairs, Historian, Writer

Πηγές

• Γιάννης Βαληνάκης, ανάρτηση στο X. Το κείμενο της ανάρτησης παρατέθηκε για την παρούσα ανάλυση.

• Γιάννης Βαληνάκης, επίσημο βιογραφικό σημείωμα.

• Reuters, 20.10.2026, έγκριση του τουρκολιβυκού από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης.

• ΟΗΕ, Μητρώο Συνθηκών, τουρκολιβυκό μνημόνιο αριθ. 56119.

• Υπουργείο Εξωτερικών, συνέντευξη Γ. Γεραπετρίτη, 21.10.2026.

• Υπουργείο Εξωτερικών, ομιλία Ν. Δένδια για τις συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο, 26.08.2020.

• Nexans, επίσημη διάψευση επαφών με τουρκικές αρχές, 04.10.2026.

• Euro2day, 01.11.2026, εκκρεμότητα NAVTEX και έρευνες GSI.

• Dnews, 02.11.2026, αναμονή του Abeille Marengo στο Ηράκλειο.

• ΟΗΕ, UNCLOS, άρθρο 79 για τα υποθαλάσσια καλώδια στην υφαλοκρηπίδα.